و نيم مثقال در آب تر كنند و بجوشانند و با يك آثار شكر سفيد بقوام آرند و اگر گل بنفشه تازه باشد پاؤ آثار بگيرند و به همين طريق ساختن شربت نيلوفرست
شربت خشخاش نافع نزلهء حار كه با حرارت و قبض بود و مفيد سرفهء گرم و معمولست
صفت آن
كوكنار مع تخم صد عدد صمغ عربى بهدانه مغز تخم كدو مغز تخم خيارين تخم خطمى هر واحد پنج مثقال شيرخشت سى مثقال كوكنار را نيمكوفته مع تخم خطمى و صمغ در آب تر نمايند بعده به آتش ملايم بجوشانند تا نصف بماند صاف نموده با سى و سه درم قند بقوام آرند و وقت قوام شيرخشت محلول و از مغز تخم كدو و خيارين شيره برآورده صاف نموده داخل نمايند تا بقوام شربت آيد
شربت نزله جهت نزلهء حار و دفع قبض بيعديل
صفت آن
انجير زرد سى دانه عناب ولايتى بست دانه سپستان پنجاه دانه پرسياوشان سى درم حب الآس كتيرا هريك پنج درم تخم خطمى هفت درم اصل السوس تخم خشخاش سفيد هريك ده درم جو مقشر پانزده درم بنفشهء مربى سى درم ترنجبين يك نيم پاؤ شربت سازند
شربت گولر دافع نزلهء حار و سرفه و ضيق النفس كه از نزلهء حار بود
صفت آن
گولر خام يك آثار پاؤ بالا چهار پاره كرده سپستان تخم پالك نيمكوفته اصل السوس مقشر نيمكوفته هريك يك چهانك عناب ولايتى پاؤ سير تمام شب همه ادويه به آب تر نمايند صبح جوش داده ماليده صاف كرده سه پاؤ شكر سفيد انداخته قوام نمايند و دو توله ناشتا به آب حل كرده تا حصول صحت نوشيده باشند بلانازعه پرهيز از ترشى و بادى و روغن تلخ و جغرات و شير واجب بود
شربت توت نافع درد گلو و خناق
صفت آن
بگيرند آب توت سياه دو رطل و بجوشانند تا نصف بماند پس با سه رطل شكر سفيد بقوام آرند
شربت زوفا مجرب از براى ضيق النفس و سرفه و ديگر امراض صدر بلغمى و ملطف مادهء غليظ
صفت آن
باديان تخم كرفس هريك پنج درم زوفاى خشك هفت درم انجير عناب سپستان هريك بست عدد مويز منقى سى درم حلبه چهار درم تخم خطمى اصل السوس ايرسا فراسيون هريك سه درم پرسياوشان هفت درم قند سفيد دو رطل گلقند يك رطل بدستور متعارف شربت سازند شربتى از ده درم تا پانزده درم وقت حرارت مزاج كم كرده مىشود ازين شربت بعض ادويهء مقوى الحرارت و زياده كرده مىشود مثل گل نيلوفر و تخم خشخاش و بدل گلقند ترنجبين يا خميرهء بنفشه مىگردانند
شربت فراسيون معمول در ضيق و سعال كه سببش بلغم غليظ بود
صفت آن
فراسيون چهل درم اصل السوس زوفاى خشك پودينهء نهرى پرسياوشان هريك ده درم مغز بادام مغز چلغوزه حلبه باديان انيسون هريك پنج درم مصطگى دارچينى زنجبيل هريك دو درم مويز منقى سى درم عناب سپستان هريك صد دانه انجير سفيد بست عدد جمله در بست رطل آب گرم تر كنند و يك شبانهروز بگذارند پس بر آتش نرم بپزند تا كه نصف بماند صاف كنند و با پنج رطل قند سفيد بقوام آرند شربتى يك اوقيه تا دو اوقيه
[ شربت عنصل براى ضيق النفس ]
شربت عنصل براى ضيق النفس از مجربات مير على بخش كه بمرات و كرات داده شد و گاهى خطا نكرده
صفت آن
گره عنصل كلان وزنى كه پاؤ آثار باشد يا زياده از آن بود انيسون دو توله مويز منقى