فايده در سبب اختيار كردن اطبّاء مر عرق ساعد را بنا بر ملاحظهء نبض
بدان كه وجه اختصاص به جسّ « 1 » اين شريان ، باوجود شرائين ديگر ، براى شش امور است كه در غير او يافته نمىشود :
* يكى ، آنكه دست را به سهولت بيرون مىتوان آورد ( بنا بر ظهور وى و عدم احتياج به تكلّف عند اعتبار او ) . و اين امر راجع به طبيب است ؛ به اين حيثيّت كه او را تكليف در طلب شريان نمىافتد .
* دوم ، آنكه از گشادن او حيا و شرم كمتر بود از طبيب . و اين امر راجع به مريض است ؛ به اين جهت كه انكار نمىكند از كشف او حتى كه صاحب عصمت ( به خلاف ديگر شرائين كه اكثر زير لباس و لحم مخفى مىباشند و بعضى از آن [ ها ] كه مكشوفاند - مثل شريان صدغين و گردن - در نمودن آن خصوصا زنان نامحرم حجاب مىكنند ) . و ايضا ، در آن اسائت ادب هم نيست ؛ به خلاف كشف همچو شريان پاى .
هامش
( 1 ) . جسّ در لغت به معنى شناخت يك چيز از راه لمس كردن آن يا نگاه كردن يا گوش سپردن به آن است ، اما معنى اول كاربرد بيشترى دارد . در نتيجه ، در اين كتاب جس به معنى گرفتن نبض است . از اين ريشه ، كلمات جستجو و جاسوس در فارسى متداول است .