قسم هفتم در انواع نبض مركّب ثنايى به اعتبار قوّت و ضعف و تواتر و تفاوت
و اين نيز چهار نوع مىباشد :
1 . نبض قوى و متواتر
سببش قوّت قوّه و شدّت حرارت است . چه :
- نبض قوى را قوّت لازم [ است ] و تواتر با قوّت به سبب شدّت حاجت بود ( به واسطهء حرارت شديدتر از آنكه عظم و سرعت به آن كفايت كند ) . پس اين قسم بدون عظم و سرعت صورت نبندد .
- و اگر صلابت يا انضغاط رگ مانع عظم باشد ، در اين صورت بىصغر و سرعت نباشد . و معذلك ، چون صلابت [ آلت ] سبب صلابت نبض است ، پس به صورت وجود صلابت ، باقى ماندن نبض بىصلابت نيز خارج از امكان بود ؛ فثبت انّ النبض القوى المتواتر لا يخلو عن العظم و السرعة او الصغر و السرعة .
- و تواتر كه از ضعف قوّه بود ، وجود او با نبض قوى به سبب اجتماع ضدّين هم محال است .