روزه به بخار ان ديك بدارند و تعريق تمام بدن را هرچند روز به عمل بياورند پس چينى را صاف كرده ضبط نمايند و ثقل او را هرچه سياه و مضمحل نشده باشد در سايه خشك كرده بنهجى كه مذكور شد بعد از فراغ او بعوض آب ميل كنند و قدرى را در نان و قدرى را در طعام داخل نموده تا همكى در تمام شبانه روز صرف شود و اكر آب تمام صرف نشود آتش بيشتر بسوزانند كه از نصف كمتر بماند تا بحدّى كه يك ثلث بماند و اكر باز زياد آيد آب از يكمن و نيم كمتر جايز نيست چينى را از هشت م ل كمتر نمايند و بدانكه در بعضى از امراض ادويه مناسب اين علة چينى ضم مىتوان كرد چنانچه در امزجه و امراض رطبه مثل فالج و بعضى مفاصلها دارچينى بارز نباد مكد يك م ل با دو م ل عشبة النّار كه ياسمن برّى مغربى است يا چهار م ل و در امراض عود قدرى ل هر يك را مثل چينى ريزه كنند داخل نمايند و در اين طريق آنچه مذكور شد به عمل آورند و البته در اين طريق ترك ترشى و نمك لازم است و تجويز خوردن اينها بنهجى كه مذكور شد در خوردن بطريق قهوه جايز است اما دستور استعمال ان بطريق قهوه چنان است كه از دو م ل تا شش م ل او را بحسب هر مزاج با نيم من تا يكمن به وزن شاه آب بجوشانند تا به نصف رسد انكاه صاف كنند و ضبط نمايند و صرف صبح و عصر در فنجان او را كرم كرده با نبات سفيد از يك م ل تا سه م ل بنوشند و باقى را بعوض آب صرف كنند و ضابطه در تعيين مقدار چينى است كه حار المزاج نحيف چينى را تكر كنند و بارد المزاج و همچنين رطب المزاج چينى را شش م ل كنند و آب در هريك از اينها به قدرى كه كفايت كند تشنكى را چه نبودن عطش و آب چينى را خوردن و صبر بر تشنكى هر دو مضر است پس ضابطه تعيين مقدار چينى تابع مزاج و حال مريض است كه محرور المزاج بايد كه چينى را كمتر كند
تذكرة العلاج و رساله خواص بيخ چينى ( فارسى ) — صفحة 248
مساهمون: محمد مؤمن بن محمد حسين النخعي الآشتيانى
ص٢٤٨