نيست و بكمان حقير از براى صاحبان امزجه حاره نيز مضر است و آنچه بطريق قهوه است با اكثر امزجه موافق و به هيچ مزاج هركاه مراعات شرايط كند مضر نيست و به همه امزجه نافع است و در تعديل و اصلاح امزجه نظير ندارد و اما دستور استعمال ان با تعريق چنان است كه بعد از تنقيه مناسب هر روز از شش م ل تا هشت م ل او را بسيار باريك تخمينا به قدر دم كارد ورق كنند و شب در پياله عرق كاوزبان و كلاب و بيدمشك و شاهتره بحسب هر مزاج بخيسانند يكمن و نيم به وزن شاه كه هزار و هشتصد مثقال باشد و درو يك سنك يا سفال يا مس تازه قلع كرده شده كه سرپوش از مذكورات باشد و اطراف او بخمير كرفته باتش بسيار ملايم بجوشانند تا به نصف رسد و طريق معلوم كردن اين آب به نصف رسيده است به اين نحو كه سوراخى در وسط سرپوش ديك كرده نصف آب مقر را با چوب چينى در ديك كنند و ديك را اندازه نمايند بعد از ان همه را بر ديك بريزند و بعد از جوشيدن بقدرى كه به قوت امتحان رسيده باشد سوراخ كشوده معلوم نمايند كه بموضع اندازه رسيده است يا نه و چون به نصف رسد ديكر از بار بردارند و بكشايند و مريض در جائى بنشيند و لحاف را بر دوش كيرد تا بخار بتمامى بدن رسد و سر و صورت و دهان بايد بتوى لحاف نباشد و اكر علّت در عضو خاص باشد همان عضو را بر روى ديك بردارند تا بخار ديك بر ان عضو مخصوص برسد و از ان آب در همان وقت حده دو پياله به همين كرمى با نبات بنوشند پس عضو را پيچيده استراحت كنند تا عرق خشك باشد و اكر بنيه و مزاج تاب تعريق هر روز نداشته باشد به قدر طاقت به عمل آورند نهايت اكر مرض در عضوى خاصى بوده باشد همان عضو را هر
تذكرة العلاج و رساله خواص بيخ چينى ( فارسى ) — صفحة 247
مساهمون: محمد مؤمن بن محمد حسين النخعي الآشتيانى
ص٢٤٧