از دو غب غير خالص يا تركيب از دو نوع از يك جنس است چون تركيب حمّى ربعى و خمسى بالجمله آنچه مركب است از حمّى بلغمى و صفراوى از دو وجه خالى نيست يا صفرا و بلغم ممزوج و مخلوط بر يكديكر شده است آن را عنب خالص كويند يا ممتزج و مختلط نيست او را شطر العّب كويند و اين تحقيقا يكصد و هشتاد قسم مىشود زيرا كه اقسام صفرا شش است و اقسام بلغم ده و ضرب شش در ده شصت و شش مىشود هريك از اينها يا داخل عروق قريب از قلب است يا داخل عروق بعيد از قلب است و يا در خارج عروق است و ضرب شصت در سه يكصد و هشتاد مىشود نهايت آنچه را كه اطبّا ذكر نمودهاند و اعتنائى كردهاند چهار قسم از اينهاست اوّل مركّب از غب داير و بلغمى لازم كه ؟ ؟ ؟ شقه باشد ديّم مركب از غب داير و بلغمى داير كه مواظبه باشد سيم مركّب از محرقه و بلغمى لازم چهارم مركب از محرقه و بلغمى داير اين است تفاصيل حميّات نهايت اين مختصر كنجايش اين تفاصيل و اقسام را ندارد فى حمى اليوم از اسباب باديه مسخنه حادث كردد مثل ملاقات آتش و آفتاب و تناول اشياء حارّه و انفعالات بدنى و اعراض نفسانى و در اكثريه نخس و قشعريره ابتدا مىكند بدون نقص و برد اطراف و علامت ان كليّه نضج بول و حسن بيض است و كاهى بجهة خطاء طبيب در ابدان هراريه منتقل مىشود بمحرقه يا دق علاج كليّه صبحها عرق كاسنى با عرق بيد يا شير تخم كشنيز تخم خرفه 2 م ل خاكشى يك م ل نبات 2 م ل بخورند يا آب زرشك يا شربت ليمو يا شربت زرشك بنوشند مكر آنكه سدّى باشد
تذكرة العلاج و رساله خواص بيخ چينى ( فارسى ) — صفحة 150
مساهمون: محمد مؤمن بن محمد حسين النخعي الآشتيانى
ص١٥٠