سفوف مفتّت حصات : تخم كدو و خيار و بادرنگ و خربزه و خطمى و رازيانه ، هر كدام يك درم ، صمغ آلو دو درم ، حجر يهودى نيم درم ، كوفته با مطبوخ مزبور بنوشند . صفته : بذر خسك دو درهم با دوازده درم آب بجوشانند تا نصف بماند و صاف كند و يك پياله لعاب بزرقطونا بر آن افزايد و با پنج درم شكر بنوشد ، و مواظبت كند تا يك هفته .
سفوف مفتّت حصات كليه و مثانه : مغز تخم خربزه ، نانخواه ، زيره ، سعد ، تخم كرفس ، تخم ترب ، مغز بادام تلخ ، به وزن برابر بكوبد و يك مثقال با طبيخ پرسياوشان بنوشد .
معجون مفتّت حصات و منقّى او از كلى : مغز تخم خيار و خربزه و كدو و تخم كاكنج هر كدام پنج درم ، حجر اليهود پنجاه درم به عسل منزوع الرّغوه بجوشانند ؛ شربتى دو درم تا سه درم .
البسايط در امراض گرده :
شراب هر يك از تخم كرفس و رازيانه و تخم كرفس جبلى و اسارون و فقاح اذخر و نانخواه و كاشم و انيسون .
و وج دو درهم ، بعد از دقّ و نخل « 130 » ، با آب معصور ترب با آب نخود سياه مفتّح سدّهء كليه است .
خسك مفتّت حصات است و آب جوشيدهء او بول بسته بگشايد .
حجر اليهود نافع است ريگ كليه و مثانه را ؛ شربتى نيم درم به شراب ممزوج .
كرسنه نافع عسر بول است .
مشكطرامشيع مفتّت ريگ كليه و مثانه است .
نارجيل نافع تقطير است بول را .
شونيز با عسل و آب گرم نوشيدن سنگ كرده و مثانه بريزد و تقطير بول را دفع كند .
جدوار درد گرده و مثانه را شربا و طلاء سود دارد و سنگ هر دو بريزد و بر مثانه طلا كردن و در احليل چكانيدن و با شيرهء تخم خيارين خوردن ، بول بگشايد .
خولنجان درد گرده را فايده بخشد .
مرّ ، درد گرده را مفيد است .
سنبل نافع است علل كلى را .
خولنجان با آب سرد عجيب است بول در فراش را .
هامش
( 130 ) . نخل در اينجا به معناى غربال كردن و نخالهء چيزى را گرفتن است . واژهء منخول كه در دستور ساخت ادويهء چشمى به كار مىرود از همين ريشه است . دقّ و نخل يعنى كوبيدن و بيختن . زردچوبهء مسحوق منخول كه در ص 111 همين متن آمده است نيز به معنى زردچوبهء ساييده شدهء بيخته ( الك شده ، غربال شده ) است .