[ نكته در علامت حبل ، و حمل ذكور و نسوان ]
نكته : اطبّاء گفتهاند علامت حبل ، انضمام فم رحم است . مىفرمايد كه در ورم ، فم رحم نيز منضمّ مىشود ، و فرق آن است كه ورم با صلابت است و در اشتمال ، بر حال طبيعى است .
و علامت حمل ذكور ، بزرگتر بودن پستان راست است و مايل بودن بشره به حمرت ، و در حمل نسوان به صفرت و خضرت .
معجون حافظ جنين و طارد رياح : زرنباد ، درونج عقربى هر كدام دو درم ، لؤلؤ ، كهربا ، اشنه ، سنبل هر كدام يك درم ، جند بيدستر يك مثقال .
بخور نافع ولادت و عسر و اخراج جنين ميّت : مازو و كبريت ، زهرهء گاو به وزن برابر چند مرتبه بخور كنند .
آخر : مقل ازرق ، مرّ ، ابهل بنادق سازد و بخور كند .
مخرج جنين و مشيمه : مرّ ، قنّه ، جاوشير ، زهره گاو ، گوگرد ، صموغ را با زهرهء گاو حلّ كنند و به گوگرد مسحوق آميخته ، بخور كنند .
ضماد مخرج جنين و مشيمه : شحم حنظل ، برگ سداب ، مرّ هر كدام يك درم كوفته به زهرهء بز و سركه ، بر عانه و حوالى آن طلا كنند .
نافع انقلاب فم رحم : زوفا ، نطرون ، علك البطم .
شياف مجرّب در ادرار طمث و اسقاط مشيمه و جنين ميّت ، ولى دستور استعمال از قرار مذكور است : قرص كمر را با نبات زرد كوفته ، شياف سازند و ايضا با شيرخشت به مساوات شياف سازند ، آنچه با نبات ساخته در شب بردارند ، و آنچه را كه با شيرخشت ساخته در روز بردارند كه اصلاح غائلهء شياف شب را نمايد ؛ در شب اوّل و روز اوّل زردابى جارى مىشود و در ثانى خوناب و در ثالث به كثرت درور طمث گرفتار خواهد بود . و قدرت إله را در اثر اين ادويه بايد مشاهده نمود .
دواى مسخّن و مضيق قبل و دافع رطوبات آن : مازو ، سعد ، فقاح اذخر ، برگ سوسن به سويّه سحق كرده ، به قطنه بردارد .
[ نكته در امتياز ميان آكله و سرطان رحم ]
نكته : امتياز ميان آكله و سرطان رحم بر آن است كه در سرطان ، ضربان دايم لازم و مزمن است و به طول مىانجامد و آكله چنين نيست .
[ امتياز خون بواسير و طمث ]
و امتياز خون بواسير و طمث آن است كه خون طمث ، لازم و پيوسته است و خون بواسير منفصل الدّفع وقتى دون وقتى ، و با وجع است و هزال .