عكس 13 - مراسم عروسى .
گويند . عروسك باران را زنان درست مىكنند و زنها و بچهها در كوچهها مىگردانند .
دور از ذهن نيست كه قاشق چوبى در اصل و بنياد خود عروسكى چوبى بوده باشد ؛ عروسكى نمادين ؛ نماد وجودى و الا و منشأ خير و بركت . قاشق چوبى را در رسم عروسبران ناصركياده لاهيجان به دستمالى كه به كمر عروس بسته است فرومىكنند و اين دستمال در اغلب نقاط حاوى نان يا آرد است . در « نومندان » در آن خيرچورك ( نان بركتى ) قرار مىدهند . و آنجا كه مادر داماد عروسش را با رقص چوب استقبال مىكند ، اگرچه قاشق مىشكند ، كه اگر شيئى متبرك بوده باشد ، نبايد بشكنند ، امّا همراهى آن با آردپاشى قابل توجه است . آرد را هم بر سر و صورت آن مادرى كه بهكار آئينى مشغول است مىپاشند . اگرچه آرد هم حرمت دارد و نبايد زير پا ريخته شود و تكّهء نان پخته - شده از آن را اگر بر زمين افتاده باشد برمىدارند ، بر ديده مىنهند و به كنارى مىگذارند تا پاى بر آن نهاده نشود . در واقع در اينجا شكستن آن قاشق - و احتمالا عروسك - و پاشيدن آرد ، نه حرمتشكنى ، كه گونهاى نيازخواهى است كه به هرحال تغيير شكل پذيرفته است . همچنين قاشق يا « كترا » ئى كه با آن عروسك باران مىسازند ، وسيلهء تمناى باران و بركت است و در تمام موارد يادشده ، زنان و دختران دستاندركار ساختن و پرداختن آن هستند كه با توجه به برخى نشانههاى ديگر در همين مراسم ، قابل ملاحظه است .
ورود عروس به خانه داماد آداب و رسمهاى گوناگونى دارد كه در همهء آنها از عروس خانواده با دادن هديهاى استقبال مىشود و در اغلب نقاط پس از پا نهادن به درون خانه بخت ، عروس و داماد به اتفاق دور حوض يا چاه آب خانه مىگردند ، و عروس سكهاى نثار آن مىكند . اگر در خانهاى حوض نداشته باشند ، طشت آبى در ميان مىگذارند و آن را بدل از حوض و چاه آب قرار مىدهند .
همزمان با بردن عروس و يا پيش از آن جهاز ( جهيزيه ) را نيز در خوانچههائى كه بر سر مىگيرند به خانهء داماد مىبرند و هرچيز را در جاى خود مىچينند و اگر راه دور باشد ، با الاغ و قاطر حمل مىكنند . در بعضى نقاط قبل از بردن جهيزيه آن را به تماشا مىگذارند و زنان و دختران به « جهاز تماشا » مىآيند . معمولا اقلام جهيزيه را قبل از بردن صورت مىگيرند .
روز عروسى بعد از ناهار ، كسانى كه دعوت شدهاند به فراخور حال و به نسبت ارتباطى كه با خانوادهء عروس و داماد دارند ، پول مىپردازند . چند نفر هم حساب پولها را نگهميدارند و صورتبردارى مىكنند . شب عروسى ضمن
كتاب گيلان ( فارسى ) — صفحة 447
مساهمون: ابراهيم اصلاح عربانى
ص٤٤٧