ادامه حضور صيادان در اين منطقه جلوگيرى نمودند ، لذا صيادان براى اعتراض به تلگرافخانه انزلى رفته در آنجا بست نشستند .
جهت رسيدگى به شكايات صيادان ، بازرس ويژهاى از تهران به بندر انزلى عزيمت نمود و با حضور هيئت امناى شهر و مسئولين دولتى مقرر گرديد كه در مسير رودخانه « نهنگ روگاه » با علامتگذارى و پايهكوبى محلهاى صيد آستانهاى صيادى تعيين گردد و بدينترتيب بخش ميانى محور رودخانه از هرگونه تعرض مصون بماند تا تعدادى از ماهيان در بخش علياى رودخانه نصيب صيادان دامگستر گردد .
با اين قرار صيادان دامگستر مجددا به محلهاى صيد خود مراجعت نمودند و از طريق نظارت شبانهروزى توسط افراد خويش از تخلف صيادان آستانها جلوگيرى كردند . اين گروه از صيادان در هر واحد صيادى از تعداد هشت رشته دام استفاده مىكردند كه 60 درصد ماهيهاى صيدشده خويش را به شيلات تحويل نموده و 40 درصد ماهيان را با دريافت قبض مجوز حمل از مأمورين انتظامى شوروى به « سماك » مىفروختند .
5 - صيادان دريائى
الف - تعاونيهاى صيادى ساحلى
محدوديت مناطق صيد در « روگاهها » فقط تعداد كمى از صيادان آزاد منطقه را در قالب « داممالا » و آستانهاى صيد جذب نمود و تعداد زيادى از صيادان به ناچار متوجه دريا شدند .
گروهى از صيادان آزاد با تشكيل تعاونيهاى صيادى جايگاههاى صيد خود را در ساحل درياى خزر انتخاب كرده با مساعدت شيلات انزلى اقدام به صيد نمودند . اين صيادان در مسيرى از موجشكن بندر انزلى تا منطقه « تازهآباد » كپورچال پراكنده بودند و با تعيين فواصل معينى از يكديگر به فعاليتهاى صيد اشتغال داشتند . فاصله بين « تازهآباد » تا آستارا براى صيد و فعاليتهاى صيادى ممنوع اعلام گرديد . « 26 »
از آنجائى كه وسيله صيد اين صيادان را « پره » و يا « قرهتور » « 27 » تشكيل مىداد بدينجهت صيادان اين گروههاى صيادى را « پرهكش » مىناميدند . آنها به صورت پيمانكار تحت نظارت شيلات فعاليت مىكردند . همهساله مبلغى به عنوان اجارهبها يا « حقآب » از سوى هيئتمديره اين واحدهاى صيادى به شيلات پرداخت مىگرديد و پيمانكاران ، متعهد به تحويل 40 درصد از ماهيان صيدشده خويش به شيلات بودند . قيمت ماهيان تحويلى به شيلات همهساله با توافق پيمانكاران و شيلات تعيين مىشد و « پره » و ساير ادوات صيد توسط شيلات در اختيار پيمانكاران قرار مىگرفت . بهاى « پره » و ساير ادوات صيد از سوى پيمانكار بهطور نقد و يا قسطى به شيلات پرداخت مىگرديد . هنگامى كه محصول صيد در اين جايگاهها كاهش يافت عدهاى از صيادان از ادامه كار در گروههاى صيادى مزبور مأيوس شده ، تعاونيهاى كوچك صيادى را بوجود آوردند ؛ محل فعاليت آنان يعنى صيادان دامگستر گستره آبهاى داخلى و عميق دريا بود .
پيمانكاران جهت تأمين نيروى مورد نياز خويش و كشيدن « پره » از دريا ، پس از خروج معدودى صيادان از اين گروههاى صيادى اقدام به اجير كردن كارگران غير صياد نمودند و اين تعداد از كارگران غيرحرفهاى در امور صيادى كه غالبا از مهاجرين آذربايجانى بودند ، با دريافت دستمزد روزانه در اين « اردوگاههاى صيادى » به كار مشغول شدند .
ب - صيادان دريائى ، دامگستر
گروهى از صيادانى كه نتوانستند به فعاليت در « اردوگاههاى صيادى ساحلى » ادامه دهند ، پس از جدائى از اين اردوگاههاى صيادى در واحدهاى دو يا سه نفرى روانه بخش داخلى دريا شده اولين گروههاى صيادان ماهيان فلسدار دريا را بوجود آوردند .
اين صيادان كه داراى قايقهاى نسبتا بزرگ و مقاوم در مقابل امواج دريا بودند با ايجاد پناهگاه در قسمتى از قايق خويش به نام « گاجامه » يك يا دو شبانهروز در محل استقرار دامهاى صيادى خويش در دريا ، اقامت مىكردند ؛ آنها اندك آذوقهاى به همراه داشتند و از وسائل و ادوات صيد خود حفاظت و حراست مىنمودند . صيادانى كه در داخل « گاجامه » مىخوابيدند ، « گاجامهخوس » يعنى كسى كه در داخل گاجامه مىخوابد ناميده مىشدند .
بيشترين قربانيان دريا از جمعيت صيادان ، شامل همين گروههاى صيادان « گاجامهخوس » مىشد كه در منطقه دور از ساحل به فعاليتهاى صيد اشتغال داشتند و هنگام تغيير ناگهانى شرايط جوى و تلاطم دريا به كام امواج خروشان فرومىرفتند .
6 - صيد تورهاى تراكتورى
پس از كاهش ذخاير خليج انزلى و پراكنده شدن صيادان آزاد در سواحل دريا كه تحت عنوان « اولين گروه صيادى ساحلى » در قالب تعاونيهاى صيادى به كار اشتغال يافتند مسئولين شيلات ايران ، جهت بهرهبردارى مستقيم از ماهيان فلسدار سواحل جنوبى درياى خزر ، به استقرار چند دستگاه تور تراكتورى در سواحل دريا اقدام نمودند ؛ از جمله در سال 1326 شمسى تعداد دو دستگاه تور تراكتورى در ساحل غازيان ( آستان 1 و 2 ) تحت پوشش شيلات مستقر گرديد .
گروه صيادان اين واحد صيادى را سى و دو نفر كارگران شيلات تشكيل مىدادند كه به صورت پيمانى اقدام به صيد مىنمودند . ميزان مشخصى ماهى به عنوان « بيلان صيد » در اين واحدهاى صيادى از سوى مسئولين شيلات تعيين گرديده بود و در مقابل تأمين ميزان صيد اعلامشده از سوى شيلات ، كارگران حقوق و دستمزد خويش را دريافت مىنمودند . پس از تكميل ميزان صيد اعلام شده بابت هريك عدد ماهى صيدشده مبلغى بين 5 / 2 تا 5 / 12 ريال از ابتداى فصل صيد تا پايان زمان صيد به عنوان پاداش پرداخت مىگرديد . كليه صيادان اين واحدهاى صيادى در طول مدت قرارداد با شيلات از مزاياى بيمه درمانى و خدمات بيمارستانى برخوردار بودند .
تور مخصوص اين واحدهاى صيادى از شوروى وارد مىشد و طول آنها به
هامش
( 26 ) . ممنوعيت صيد در فاصله بين تازهآباد تا آستارا به دليل وجود رودخانههاى متعددى است كه به درياى خزر مىريزند و احتمالا از جهت تأمين نيازهاى تخمريزى ماهيان و مهاجرت آنان به رودخانههاى مذكور ، اين مناطق جهت صيد واگذار نگرديده است .
( 27 ) . قرهتور به زبان تركى تور سياه معنى مىدهد كه به علت آغشته شدن بافتههاى تورى با « قطران » به رنگ قهوهاى تيره درآمده است . آغشته كردن تور با قطران به منظور افزايش دوام و مقاومت آن است .