ساعتها تلاش و انتظار ماهيگيران به ثمر رسيده و تور صيادى محتوى هزاران ماهى در ساحل گسترده شده است .
را در هنگام جنگ تأمين كردند .
در شرايطى كه صيادان رديفكار يا رجمالا هريك به صورت انفرادى فعاليت مىكردند ، محصول صيد آنها قابل كنترل نبود ، لذا با متشكل كردن اين صيادان كه طبق مقررات و محدوديتهاى خاصى صورت گرفت ، امكان كنترل صيد به سهولت عملى گرديد .
با ايجاد محدوديتهاى صيد انفرادى در مسير روگاهها عده زيادى از صيادان رديفكار ( رجمالا ) فعاليت خود را زير پوشش آستانهاى صيادى ادامه دادند . اين گروه از صيادان در قالب تعاونيهاى ماهيگيرى عمليات صيد را در آستانه خروجى رودخانههاى مرداب ( نزديك پل غازيان ) شروع كردند ليكن گروهى از صيادان رديفكار به عللى نتوانستند در آستانهاى صيادى جذب شوند لذا اين صيادان با تجهيز قايقهاى صيادى خويش روانه آبهاى دريا شدند و « صيادان دريائى » يا دريامالا را بوجود آوردند . روش صيد در آستانهاى صيادى عبارت بود از انسداد عرض رودخانه توسط « پره » كه به وسيله آن از عبور ماهى به قسمت علياى « روگاه » جلوگيرى مىكردند و صيادان در موقع مناسب ماهيان تجمعيافته در مقابل ديواره تورى توسط « پره » را صيد مىنمودند . اين گروه از صيادان به صورت واحدهاى مستقل صيادى در حاشيه « روگاهها » مستقر شدند ؛ آنها در 30 واحد صيادى در « نهنگ روگاه » راستهخاله و « پيربازار روگاه » توسط پره 100 تا 150 مترى اقدام به صيد مىنمودند .
اين واحدهاى صيادى به تعداد ده « آستان صيد » زير نظر شركت شيلات قرار داشتند و كارگران غيربومى به فعاليتهاى صيد مشغول بودند و محصول صيد خويش را مستقيما به شيلات تحويل مىدادند .
4 - صيادان آزاد ( داممالا ) « 24 »
صيادان از محرومترين طبقات اجتماعى هستند ؛ كار سخت و طاقتفرسا تابوتوان را از آنان سلب مىكند اما آنان با استقامتى قابل تحسين مشكلات صيد را از ميان برمىدارند .
فشار بيش از حدى كه توسط مأمورين انتظامى روسها ، در كنترل صيد منطقه اعمال مىگرديد ، با نفوذ تبليغات سياسى درآميخت و آستانهاى صيادى به كسانى واگذار مىگرديد كه در تشكيلات سياسى وابسته به روسها عضويت داشتند . گروهى از صيادان و بوميان منطقه كه تن به وابستگى ندادند مورد ستم و آزار مأموران انتظامى روس قرار گرفتند ، از جمله صيادى به نام اسكندر ، كه ساليان دراز به اتفاق پدر خويش در « نهنگ روگاه » به كار صيد اشتغال داشت ، مورد غضب مأموران روسى واقع شد . وى در برابر خشونت آنان و به عنوان اعتراض به رفتار اين مأمورين بچه خردسال خويش را همراه با گهواره در مقابل چشمان مأمورين شوروى به رودخانه انداخت !
پس از اين حوادث ، اداره بندر براى آن گروه از صيادان كه نتوانسته بودند جذب آستانهاى صيادى گردند ، در منطقهاى بعد از محل استقرار آخرين آستان در نهنگ روگاه جايگاههاى ويژهاى تعيين نمود و اين صيادان به صورت گروههاى سه يا چهارنفرى با استفاده از دام ( رشته آبكنار ) اقدام به صيد نمودند .
در سال 1324 چشمه پرههاى « آستان » صيادى ريزتر گرديد بهطورىكه بچهماهيان با قطر كمتر از 2 سانتىمتر توسط اين « پرهها » صيد مىگرديدند ، « 25 » لذا صيادان آزاد دامگستر كه در منتهى اليه نهنگ روگاه فعاليت داشتند ، بهرهاى از صيد نبرده دست به اعتصاب زدند . صيادان داممالا در گروههاى منظم پرچم ايران را بر قايقهاى صيادى خويش برافراشته بين پلهاى انزلى و غازيان تا دهانه موجشكن در سطح كانال انزلى دامهاى خود را مستقر نمودند و بدينترتيب از رفتوآمد كشتيها جلوگيرى كردند . مأمورين اداره بندر ، شيلات و نيروى دريائى از اين اقدام صيادان متوحش شده با توسل به حيله و نيرنگ از
هامش
( 24 ) . پس از تشكيل آستانهاى صيادى ، كه به شكل گروهى و به وسيله پره فعاليت داشتند عدهاى از صيادان آزاد كه از طريق دامگسترى در روگاهها به كار صيد اشتغال داشتند به « داممالا » يا صيادان دامگستر معروف شدند .
( 25 ) . ماهيان ريز و كوچكى كه توسط آستانها صيد مىشد توسط روسها به دو واحد بزرگ پرورش خوك ، كه متعلق به يتيم اوف و آواديس بود تحويل مىشد . ( هرسال تعداد قابلتوجهى از اين خوكها به شوروى حمل مىگرديد ) .