نمودار صيد ماهى سفيد قبل از ملى شدن شيلات ايران
سانتيگراد است در آبگيرهائى كه داراى ساقه و ريشه گياهان باشد انجام مىگيرد . « 15 » در آنزمان خليج انزلى كه منطقه مطلوبى جهت تخمريزى ماهيان سوف و سفيد بود در اثر مطامع كمپانى ليانازوف و اجارهداران وابسته به آن شديدترين لطمات را تحمل كرد .
آمار صيد ماهى كه در سال 15 - 1914 توسط وارثين ليانازوف صيد گرديده نشاندهنده بيشترين مقدار صيد در ماههاى فرنگى فوريه ، مارس ، آوريل و مه مىباشد كه به ترتيب 10 % - 5 / 9 % - 5 / 27 % و 29 % كل صيد است . همچنين صيد ماهى سفيد نيز در ماههاى مذكور بالاترين درصد خود :
35 % - 40 % - 48 % - 6 / 12 % و 9 / 2 % كل صيد سالانه ماهيان فلسدار را شامل مىشده است . حال با توجه به مقررات وضعشده توسط كمپانى ليانازوف در مورد صيد در خليج انزلى اهداف غارتگرانه آنان را در مورد منابع ملى مىتوان درك كرد :
« . . . كمپانى از صيادان انتظار دارد در محل عبورومرور كشتيها كه وسيله علائم دريائى مشخص شدهاند دامهاى صيادى را مستقر ننمايند . ثانيا مالاها ( صيادان ) حق ندارند ، ماهى سوف - ماهى سفيد - اسبله - كپور و اردك ماهى را در ماههاى : مه ، ژوئن ، اوگوست و اوايل سپتامبر صيد نمايند . » « 16 »
نظر به اهميتى كه خليج انزلى از جهت صيد ماهى سوف و سفيد دارا بوده متخصصين كمپانى ليانازوف اطلاعات نسبتا قابلتوجهى در مورد خليج انزلى ارائه دادهاند . از جمله آنكه تعداد صيادان محلى در آن زمان از هزار نفر بيشتر نمودار صيد ماهى سفيد بعد از ملى شدن شيلات ايران
بود و هنگام هجوم ماهى سفيد به خليج بر تعداد صيادان اضافه مىشد بهطورى كه تمام سطح خليج انزلى مملو از قايقهاى صيادى مىگرديد و هركسى قايق و دام در اختيار داشت جهت صيد ماهى روانه خليج مىشد .
در دهانهء خليج و تنگههاى ( روگاها ) ما بين جزاير ، صيد فراوان بدست مىآمد . سطح خليج و تنگههاى مزبور ( به استثناى كانال عبور كشتيها و محوطه بندرى كه وسيله علائم دريائى تعيين و مشخص شده ) از دامهاى صيادى كه تقريبا 23 متر از يكديگر فاصله داشتند پر شده بود .
در يادداشتهاى مزبور بيشترين مقدار صيد ماهى سفيد در خليج انزلى از ماه ژانويه تا آخر ماه آوريل گزارش شده و وزن متوسط ماهيانى كه به شيلات تحويل داده شده حدود 5 / 2 كيلوگرم ذكر گرديده است . اين ماهيان در دريا تغذيه نموده و جهت تخمگذارى وارد آبهاى شيرين مىشوند و ماهى سفيد در سن 4 - 5 سالگى اقدام به تخمريزى مىنمايد .
غالبا دهها هزار ماهى سفيد قبل از ورود به آب شيرين جهت تخمريزى در سواحل دريا ( مصب رودخانه ) تجمع مىنمايند . اين موضوع با صيد انبوه ماهى سفيد در كرانههاى نزديك به رودخانهها اثبات شده است .
بهطور مثال دوازده هزار ماهى سفيد در ماه فوريه 1914 در نزديكى رودخانه « جفرود » توسط يك تور دريائى صيد شد . در همين تاريخ صيد تعداد 41 هزار ماهى سفيد در كرانههاى نزديك مصب كانال انزلى توسط تورهاى دريائى نشاندهنده تراكم ماهيان سفيد در مدخل رودخانهها بوده است .
در سال 1914 ميزان صيد در هرنوبت تورپراكنى بيش از يك هزار عدد ماهى بوده است .
در ظرف مدت 54 روز كه جريان آب خليج به طرف دريا ادامه داشت چهار
هامش
( 15 ) . راههاى تكثير و پرورش ماهى سوف ، تهيه و تدوين ابو القاسم شريعتى ، نشريه سازمان تحقيقاتى شيلات ايران .
( 16 ) . بخش خليج انزلى ، از يادداشتهاى كمپانى وارثين ليانازوف ، صفحه 537 و 605 .