موادى تركيب يافته است .
عسل عبارت از شهد غليظشدهء گلها و گياهان است . زنبور عسل شهد گلها را در داخل كيسهء مخصوصى كه در بدن دارد جمع كرده به داخل كندو حمل مىكند ، سپس شهد را كه داراى 50 تا 80 درصد آب است غليظ كرده به صورت عسل در داخل سلولهاى كندو ذخيره مىنمايد . زنبور عسل پس از آن كه سلولشان را مملو از عسل ساخت سر آن را توسط موم مىپوشاند .
در گيلان و نقاط مرطوب ديگر زنبور عسل قادر نيست مقدار آب موجود در شهد را به اندازهء لازم يعنى تا 18 درصد پائين بياورد . بدينجهت عسل گيلان رقيقتر از عسل نقاط خشك است .
گروهى از مردم تصور مىكنند كه عسل مدفوع زنبور است . اين تصور به كلى عارى از حقيقت است . زنبور عسل موجودى بسيار پاكيزه و تميز است ، براى دفع مدفوع همواره از كندو خارج مىشود و هرگز لانهء خود يعنى كندو را آلوده نمىسازد .
عسل مادهاى است كه هيچ ميكروب و ويروس و باسيلى در آن نفوذ نمىكند . وزن مخصوص عسل 4 / 1 است . با وجود شيرينى زياد مادهاى اسيدى است و به همين جهت از نگهدارى آن در داخل ظرفهاى فلزى بايد اجتناب كرد . 80 تا 82 درصد عسل را قندهاى مختلف تشكيل مىدهند . يك درصد آن نيز از مواد پروتئينى است . مقدارى نيز كلسيم ، سديم ، منگنز ، منيزيوم ، آهن ، مس و فسفات در عسل وجود دارد .
برداشتن ورقهء نازك موم ( پولك ) از روى عسل توسط چنگال پولكتراش
موم
موم تنها مادهء ساختمانى براى درست كردن سلولها و شانها و تعمير آنهاست . زنبور عسل با موم سلولهائى را براى رشد كارگران ، نرها و ملكهها مىسازد و مواد غذائى مثل عسل ، گرده ، ژلهء سلطنتى را داخل همين سلولهاى مومى ذخيره مىنمايد . زنبور عسل براى توليد موم ناچار است مقدار زيادى عسل بخورد . موم به وسيلهء غدههاى زيرشكمى زنبور عسل ترشح مىگردد .
بنابراين موم از جمله موادى است كه در داخل بدن زنبور عسل درست مىشود .
براى توليد يك كيلو موم زنبور بايد 10 تا 12 كيلو عسل مصرف نمايد . بدين جهت بهتر است زنبوردار از موم قالبزده يا ديواره استفاده نمايد تا از مصرف عسل توسط زنبور جلوگيرى شود و عسل بيشترى به دست زنبوردار برسد .
زنبور عسل معمولا موم را در سنين بين 13 تا هيجده روز پس از تولد ترشح مىنمايد .
برهموم
يكى ديگر از فرآوردههاى زنبور عسل برهموم است كه مواد اصلى تشكيل دهندهء آن را زنبورها از طبيعت جمعآورى كرده به داخل كندو حمل مىنمايند و پس از تبديل آن به برهموم از اين فرآورده جهت چسباندن قابها ، گرفتن درزها و شكافها ، كوچك كردن دريچهء پرواز در زمستان استفاده مىنمايند . برهموم را به عنوان جلادهنده و ساختن كرمهاى زيبائى مورد استفاده قرار مىدهند .
گردهء گل
گردهء گل مهمترين غذائى است كه زنبور عسل براى زيستن و رشد بدان نياز دارد . رشد لاروها و ادامهء زندگى زنبورها بدون گردهء گل امرى است تقريبا غير قابل تصور . البته در مواقع ضرورى مىتوان از مواد پروتئينى موجود به جاى گردهء گل استفاده نمود و يا كمبود آن را جبران كرد ، ولى جايگزينى براى هميشه يا مدت طولانى عملا با مشكل مواجه خواهد شد .
زنبورهاى كارگر در حال انباشتن شهد و گرده و حفاظت از شفيرهها .
زنبورها گردههاى گل را داخل سلولهاى مومى ذخيره مىكنند بهطورىكه زنبوردار قادر به خارج كردن آن از حجرهها نمىباشد ، ولى روشهائى وجود دارد كه زنبوردار با استفاده از آنها موفق به گردآورى گردهء گل مىشود . در ايران هنوز كسى از نحوهء استفاده صحيح گردهء گل اطلاعى ندارد ، ولى در بيشتر كشورهاى اروپائى و آمريكاى شمالى مورد استفادهء فراوانى دارد . توليد - كنندگان ملكهء زنبور عسل نياز زيادى به گردهء گل دارند . عدهاى اعتقاد دارند گردهء گل مقاومت بدن را در مقابل بيماريها زياد مىكند و آن را با غذا مخلوط