بيشتر محصول خود را به استان آذربايجان غربى صادر مىكنند ، ولى در منطقهء تالش از پشم گوسفندان جهت تهيه نمد استفاده مىشود . زنان روستائى اين منطقه در بافت دستكش و جورابهاى بسيار ضخيم و شال مهارت خاصى دارند . از بافتههاى شال جهت كت و شلوار و عرقچين استفاده مىگردد كه لباس مشخصه مردان دامدار تالش است . گاهى از پشم جهت تهيهء محصولات ديگر مثل جاجيم نيز استفاده مىشود .
احداث كارخانه شير پاستوريزه :
با توجه به گسترش روزافزون دامدارى صنعتى در استان گيلان و بالا رفتن توليدات دامى از جمله شير ، به سال 1337 ، كارخانه شير پاستوريزه و استرليزه گيلان در شهرستان رشت پايهگذارى شد و در سال 1339 عملا مورد بهرهبردارى قرار گرفت . چون ظرفيت كارخانه مذكور قابلتوجه نبود در سال 1367 كارخانهء شير منطقهاى گيلان وابسته به شركت سهامى صنايع شير ايران در شهر صنعتى رشت افتتاح شد و بهرهبردارى از آن آغاز گرديد . ظرفيت اسمى كارخانه جديد 150 تن در روز است ، ولى در حال حاضر 50 تن شير را پاستوريزه مىكند كه مقدار آن مربوط به دامداريهاى گيلان و 30 تن مربوط به دامداريهاى مازندران است .
گرچه با توجه به امكانات موجود در كارخانهء قديم از قبيل مخازن استيل كافى و رضايتبخش بودن وضعيت ماشينها ( پاستوريزاسيون ، سپراتور و هموژنيزه ) روزانه مىتوان در حدود 20 تن شير خام را سالمسازى و پاستوريزه نمود ، ليكن با عنايت به پائين بودن ظرفيت ماشينهاى بطرىشوئى و بطرىپركنى و مستهلك شدن آن به سختى مىتوان روزانه 8 - 6 تن ماست شيشهاى توليد و بستهبندى نمود . در اين كارخانه همچنين از دستگاه بستهبندى پاكتى ( تتراپاك ) استفاده مىشود كه شيركاكائو و شير و خامه را با كيفيت مطلوب بستهبندى مىنمايد ولى ماشين بستهبندى كره و توليد بستنى به علت فرسودگى قابل استفاده نيست .
اصلاح نژاد دام در گيلان
تلقيح مصنوعى : با توجه به نقش ارزندهاى كه پرورش دام در تأمين مواد غذائى و مخصوصا در تأمين پروتئين حيوانى مورد نياز انسان دارد در بين روشهاى مختلفى كه براى اصلاح نژاد دام به كار برده شده است بىشك تلقيح مصنوعى از جمله روشهاى علمى باارزشى بوده كه در راه پيشرفت اصلاح نژاد و افزايش فرآوردههاى دامى نظير شير و گوشت نقش مفيدى را اجرا كرده است .
تلقيح مصنوعى دام بنا به عقيده هيپ
Heape
از سال 1300 ميلادى در بين دامپروران غرب مرسوم بوده و اولين مطالعهء علمى در مورد تلقيح مصنوعى در سال 1870 ميلادى توسط يكى از دانشمندان ايتاليائى به نام اسپالازانى
Spallazani
به عمل آمد .
در اصل اصلاح نژاد دامها از طريق تلقيح مصنوعى در نيمهء دوم قرن گذشته شروع شده است . از آن زمان تاكنون دانشمندان و محققين بىشمارى در اين زمينه تحقيق كردهاند . نتيجه اين تحقيقات افزايش حدود 65 % فرآوردههاى دامى نسبت به گذشته است . اكنون در كشورهاى پيشرفته جهان متوسط توليد شير در بسيارى از رمههاى گاو به 12000 ليتر طى دوران شيردهى رسيده است و امكان دارد در آينده اين ميزان به 20000 ليتر نيز برسد . بديهى است اين افزايش تا حدود زيادى مرهون اصلاح نژاد از طريق تلقيح مصنوعى است .
تلقيح مصنوعى دامها در ايران از 32 سال قبل يعنى 1340 توسط مركز اصلاح نژاد و بهبود شير آغاز گرديد و طى اين مدت كوتاه با كثرت گاو در كشور تلقيح مصنوعى نتيجهء چشمگيرى داشته است بهطورى كه متوسط توليد شير گاوهاى بومى از 700 تا 1600 ليتر شير در يك دوره شيردهى 250 روزه با درصد چربى 6 / 4 به ميزان 2200 ليتر شير در يك دوره 260 روزه با درصد چربى 2 / 4 رسيده است .
در استان گيلان نيز از سال 1350 با استفاده از روش تلقيح مصنوعى و باردار كردن دامهاى منطقه امر اصلاح نژاد آغاز گرديد . ابتدا اين روش با استفاده از اسپرم مايع گاوهاى نر خارجى كه توسط مركز اصلاح نژاد و بهبود شير تهيه مىشد به وسيله دو نفر مأمور تلقيح مصنوعى استان و با رضايت صاحبان دام اجرا مىگرديد . استفاده از اسپرم مايع در استان به مدت 3 سال رايج بود و طى اين مدت 2329 مورد تلقيح گاوهاى بومى صورت گرفت .
از اواخر سال 1352 با استفاده از اسپرم منجمد گاوهاى نر رجيستر داخل و خارج كشور عمليات تلقيح مصنوعى گاوهاى بومى در استان گيلان توسط دو تن از مأموران آغاز شد . اكنون تعداد مأمورين فعال در اين بخش به 24 نفر رسيده كه از اين تعداد 9 مأمور توسط كارشناسان استان و 15 نفر توسط مركز اصلاح نژاد و بهبود شير آموزشهاى لازم را ديده و موفق به اخذ گواهى كار گشتهاند . در حال حاضر سالانه نزديك به 10000 مورد تلقيح مصنوعى در استان صورت مىگيرد .
جدول زير نشاندهندهء افزايش تعداد مأموران و تلقيح سالانه طى دههء 1350 است .
جدول شمارهء 1 - تعداد تلقيح مصنوعى انجامشدهء استان گيلان از سال 1350 لغايت 1359
توضيح : در سالهاى 57 و 58 به واسطه وقوع انقلاب اسلامى و حضور دامداران و روستائيان در تظاهرات خيابانى و پايگاههاى مقاومت بسيج روستائى و در سال بعد به واسطه هجوم ارتش بعث عراق از زمين و هوا و دريا و شروع جنگ ، آمار تلقيح مصنوعى كاهش داشته است .
جدول شمارهء 2 - تعداد تلقيح مصنوعى انجامشده استان گيلان از سال 1360 لغايت 1369
لازم به توضيح است كه در ماه فروردين و ارديبهشت سال 69 به علت