تخطي إلى المحتوى الرئيسي

كتاب گيلان ( فارسى ) — صفحة 197

مساهمون:

ص١٩٧
هكتار بنا گرديد . سرمايه اوليه شركت در حدود 300 ميليون دلار بود . مجتمع چوكا بدوا از دو بخش تشكيل مىشد كه هريك از اين دو نيز در واحدها و رشته‌هاى مختلفى فعاليت داشتند . بخشهاى دوگانه مزبور عبارت بودند از : بخش صنعت و بخش جنگل . بخش صنعت از واحدهاى زير تشكيل شده است : - كارخانه كاغذ و خمير كاغذ با ظرفيت اسمى 000 ، 400 متر مكعب مواد اوليه و توليد 6000 تن كاغذ كارتن ، 4000 تن كاغذ كنگره‌اى ، 000 ، 35 تن كاغذ بسته‌بندى و 000 ، 15 تن مقوا و جمعا حدود 000 ، 150 تن انواع كاغذ . - كارخانه چوب‌برى با ظرفيت اسمى 000 ، 100 متر مكعب مواد اوليه و توليد 000 ، 52 متر مكعب انواع چوب . - كارخانه تخته چندلائى با ظرفيت اسمى 000 ، 20 متر مكعب خوراك و توليد 6640 متر مكعب محصول سالانه . بخش جنگل نيز داراى دو واحد به شرح زير بود : - جنگلدارى با هدف تهيه سالانه 000 ، 200 هكتار طرحهاى بهره‌بردارى علمى ، احداث 1250 كيلومتر جاده جنگلى طى 10 سال و برداشت سالانه در حدود 000 ، 500 متر مكعب چوب از جنگلهاى چهار صد هزار هكتارى كه به مجتمع اختصاص داده شده بود . - احياء جنگلها شامل ايجاد نهالستان در سطح 400 هكتار و جنگل‌كارى با گونه‌هاى سريع الرشد در سطح 000 ، 30 هكتار طى 10 سال . اين مجتمع در به دو تأسيس ضمن عقد قرارداد با مهندسين مشاور كانادائى استدلرهرتر اقدام به خريد ماشينهاى مورد لزوم در صنايع چوب و كاغذ نمود امّا متأسفانه ظرفيت اين مجتمع عظيم و چوب و مواد اوليه مورد نياز آن با موجودى چوب سرپاى جنگلهاى حوزه عمل و توان توليدى آنها تناسبى نداشت و بالاخره در پى چند سال فعاليت و كار مداوم از نظر سازماندهى ، جذب و تربيت نيروهاى متخصص و خريد و حمل انواع ماشينها از كانادا و با صرف هزينه‌هاى زياد ، بخش صنعت در سال 1357 به صورت موقت و در سال 1358 به‌طور دائم فعاليت خود را شروع كرد ولى بعد از انقلاب اسلامى با عزيمت مشاورين طرف قرارداد و در نتيجه تعليق قراردادهاى منعقده و طرح دعوى در محاكم بين المللى از جمله ديوان داورى لاهه و همچنين جابجائيهاى پىدرپى متأسفانه توليد متوقف شد و خسارات قابل ملاحظه‌اى به كشور تحميل گرديد تا بالاخره در سايه تلاش و جديت و ابتكار مهندسين و صنعتگران جوان ايرانى شركت چوكا - هرچند دير و تا حدى ناقص - راه‌اندازى شد و در حال حاضر حدود 3000 كارگر و كارمند و چندين كارشناس و مدير در سه نوبت كار به توليد كاغذ ، با روش كرافت ، و ساير فرآورده‌هاى چوبى اشتغال دارند . لازم به يادآورى است كه مقدارى از خمير موردنياز ( حداكثر 30 درصد ) به صورت آماده از كشورهاى خارج خريدارى مىشود زيرا كارخانه كاغذسازى به علت نداشتن دستگاه حلّال رزين ( صمغ ) موجود در سوزنىبرگان قادر به استفاده كامل از چوب گونه‌هاى موجود در كشور نمىباشد . با توجه به اهميت كاغذ از نظر فرهنگ و نشر علم اميد است در اين زمينه اقدام لازم انجام گيرد .

طرحهاى جنگلدارى و احياء جنگلها در گيلان

برنامه‌ريزى و تهيه طرحهاى جنگلدارى در گيلان نيز مانند ساير نقاط ايران از نظر مقايسه با كشورهاى پيشرفته در امور جنگل ، داراى سابقهء طولانى نمىباشد . نخستين بار در سال 1328 فكر توليد نهال از گونه‌هاى غيرمثمر ( جنگلى و چوبده ) به منظور كشت در عرصه‌هاى مختلف ، با احداث نهالستانى در كرج از قوه به فعل درآمد . اين نهالستان توسط بنگاه جنگلها ايجاد گرديد و احداث آن را مىتوان نخستين گامى به حساب آورد كه در راه غرس درختان جنگلى و چوبده در عرصه‌هاى مختلف از جمله جنگل برداشته شد . به دنبال آن نهالستانهاى ديگرى در گيلان ( چمارسرا و شلمان ) و چند استان ديگر احداث گرديد و مراكز درختكارى و جنگلكارى به تدريج توسط سازمان جنگلبانى ايران گسترش يافت . اولين طرح جنگلدارى بر اساس قانون در سال 1339 براى 3415 هكتار از جنگلهاى حوزه آبخيز امام‌زاده ابراهيم شفت و جنگلهاى اسالم و تالش تهيه شد و به وسيله بخش خصوصى به اجرا درآمد . قبل از تصويب قانون ملى شدن جنگلها ، تهيه طرحهاى جنگلدارى با درخواست مالكين خصوصى انجام مىشد و اجراى آنها نيز به وسيله بخش خصوصى اما با نظارت سازمان جنگلبانى صورت مىگرفت كه از نظر علمى و فنى و اصول بهره‌بردارى با هيچ‌يك از موازين علمى و اجرائى كشورهاى پيشرفته در امور جنگل مطابقت نداشت و نظارتى هم كه اعمال مىشد چندان مؤثر و مفيد نبود . بعد از قانون ملّى شدن جنگلها كار تهيه طرحهاى جنگلدارى در استان گيلان با جديت و اهميّت بيشتر و با هزينهء خود سازمان جنگلها دنبال گرديد . نخستين جنگلكارى وسيع در چند استان كشور از جمله گيلان در سال 1341 آغاز شد و به تدريج با كسب تجربيات و افزايش امكانات توسعه پيدا كرد . يكى از آمارهاى منتشر شده در همين زمينه نشان مىدهد كه تا سال 1356 حدود 000 ، 110 هكتار از جنگلهاى گيلان زير پوشش طرح جنگلكارى قرار گرفته است . آمار ديگرى حاكى است كه در طول سال 1356 سطح مناطق جنگلكارى شده در كرانه‌هاى درياى خزر حدود 5000 هكتار بوده است . براى تهيه طرحهاى جنگلدارى ابتدا كارشناسان ، حوزهء جنگلهاى مورد نظر را كاملا كارشناسى كرده با در نظر گرفتن اصول علمى جنگلدارى و جنگل‌شناسى سطح آن را به يك يا چند قسمت و سپس هر قسمت را به قطعات كوچكترى تحت عنوان پارسل يا قطعه تقسيم مىنمايند . پس از آماربردارى از جنگلهاى هر قطعه ، كه يكى از مشكل‌ترين كارهاى تهيه طرح بشمار مىرود ، حجم هرگونه از درختان جنگلى در هر قطعه و سپس در كل منطقهء طرح مشخص مىگردد . نوع درختان و حجم آنها در حوزهء طرح عامل مهمى در برنامه‌ريزى براى عمليات قطع و بهره‌بردارى درختان و نيز پيش‌بينى و احداث جاده‌هاى جنگلى در هر منطقه وسيلهء كارشناسان تهيه‌كننده طرح مىباشد . در برنامه‌ريزى طرحهاى جنگلدارى سه موضوع مهم مورد توجه قرار مىگيرد كه عبارتند از : بهره‌بردارى ، حفاظت و احياء جنگلهاى هر منطقه ؛ به عبارت ديگر اساس كار برنامه‌ريزى آنچنان تهيه و تنظيم مىگردد تا ضمن