تخطي إلى المحتوى الرئيسي

فهرستواره كتابهاى فارسى ( فارسى ) — صفحة 696

مساهمون:

ص٦٩٦
ديباچه مىنويسد : كسانى اين كتاب را گزارش كرده ولى به خوبى از عهدهء آن برنيامده ، مگر آنكه سخن بدرازا كشيده‌اند . و من اگرچه به كوتاهى پرداختم ولى كليد اين راز را به دست دادم . و پيش از آغاز به گزارش « مقدمه » اى دارد كه در آن رشتهء موجودات را شرح مىدهد . گزارشى است كوتاه با سربندهاى « قوله » براى متن و « معنى » براى گزارش . آغاز : حمد بىغايت آن فاطر حكيم را كه آثار انوار صبح وجود را از قعر چاه ظلمت‌آباد برآورد . و چون « فصوص الحكم » كه خاتم مصنفات اين بزرگوار است . مشترك 3 / 1737 ( 4 نسخه ) ؛ نسخه‌ها 2 / 1241 ( 2 نسخه ) ، همانجا 2 / 1038 « اصطلاحات صوفيان » با همين سرآغاز كه از همدانى دانسته شده ؛ ذريعه 3 / 381 چند شرح از متن ، همانجا 16 / 235 « فصوص الحكم » فارابى كه كتاب ديگرى است ؛ اعلام 3 / 2035 پارسا ؛ كشف الظنون 2 / 1261 متن اين كتاب و فهرستى از فصوص آن و نام بسيارى از شرح‌ها و ردهايش ، كه اين شرح در ميان آنها نيست ؛ نفيسى 1 / 220 ، همانجا 2 / 766 كه از اين كار او نام نبرده ؛ صفا 4 / 482 نام چند كارش از آن ميان « شرح فصوص » ؛ مجلهء ادبيات فردوسى مشهد ، 1353 خ ش 39 ص 467 - 502 گفتار چيمه دربارهء پارسا ؛ ايضاح المكنون 2 / 192 « شرح فصوص » چند گزارش از آن ميان كار پارسا . دانشگاه 3 / 467 ، همانجا 16 / 448 ، 752 « شرح فصوص » با همين سرآغاز كه از همدانى دانسته شده ؛ دايرة المعارف ش 2 / 147 عكسى ؛ سپهسالار 5 / 6512 . قاهره ، دار الكتب 2 / 216 ( 2 نسخه ) ؛ گنج ش 8776 ؛ نوشاهى ، موزه 245 ( 2 نسخه ) .

* شرح فصوص الحكم . متن همان ( - بالا ) . گزارش از صاين الدين على تركه اصفهانى خجندى

( د 14 ذيحجهء 835 ق ) . تنها نسخهء شناخته شدهء آن در مجموعه رساله‌هاى اوست مورخ 831 ق ، با افزودگىهايى به خامهء نگارنده ، مجلس 45 مج فهرست نشده ، آغاز : الحمد لله مفصل الآيات ( كشف ) . نسخه‌ها 2 / 241 ( 1 نسخه ) ؛ اعلام 2 / 1164 ؛ طبقات 9 / 89 ؛ صفا 4 / 4191 ؛ فرهنگ ايران زمين ، دانش‌پژوه 14 / 311 . مجلس ش 45 مج فهرست نشده .

* نقد النصوص فى شرح نقش الفصوص .

متن « نقش الفصوص » كه گزيده‌اى است از « فصوص الحكم » ( - بالا ) هر دو از ابن عربى پيش گفته ، و جداگانه چاپ شده است . شرح از عبد الرحمان جامى ( د 898 ق / 1492 م ) . وى دو گزارش بر « فصوص الحكم » دارد : يكى به عربى كه به سال 896 ق / 1491 م ساخته ، ديگرى به فارسى به نام « نقد النصوص فى . . . » كه در 863 ق / 8 - 1459 م به انجام رسانده است . و آغاز مىشود به « مقدمه » اى بلند كه نخست از وجود گفتگو مىكند ، كه آن را سه مرتبه مىداند . سپس « فصل » هايى ، كه شمار آنها به 38 - 40 مىرسد در بيان اصطلاحات و مقدمات لازم . آنگاه به ترتيب به گزارش « فص » ها مىپردازد . از « فص فى حكمة الهية فى كلمة آدميه » تا « فص حكمة فرديه فى كلمه محمديه » .