تخطي إلى المحتوى الرئيسي

فرهنگ جامع نامها و آباديهاى كهن اصفهان ( فارسى ) — صفحة 701

مساهمون:

ص٧٠١
1345 ( سال ملاك آمار ما ) جمعيت آن 234 بوده است « 1 » و اينك البته بيشتر است چون‌كه بلوك رودشت پس از الحاق آب كوهرنگ به زاينده‌رود بسيار از لحاظ اقتصادى و آبادى ، كشاورزى و جمعيت توسعه يافته است ، ولى البته هنوز به پاى آبادانى گستردهء روزگار كهن خود نرسيده است . به مناسبت در عناوين ديه‌هاى رودشت تذكر داده‌ايم كه در روزگاران كهن آبادانى بيشتر اصفهان در شرق يعنى قسمت عمده در همين بلوك رودشت و براآن بوده است و غرب را چندان حرمت و حشمت نبوده است . هرچند كه در آنجا هم ديه‌هاى بزرگ با نامهاى كهن ديده مىشود ولى نه از لحاظ تعداد و نه از لحاظ عظمت و توسعه ، به اندازهء شرق نبوده است . كم‌كم غرب به علت نزديك‌تر بودن به منابع آب زاينده‌رود بيشتر آبادان شده و هرچه بيشتر آب برداشته ، آبادتر شده و به ناچار از آبادانى شرق كاسته شده است ، تا حدى كه آباديهاى بزرگ آن ديگر ويرانه‌اى بيش نبود و بود و بود و چنين بود ، تا آب كوهرنگ به زاينده‌رود پيوست و قرار و قانون تقسيم آب زاينده‌رود بهتر شد و اين ديه‌ها روى به آبادانى نهاد . اينك بلاى شهرگرايى به جان آنها افتاده است و الا ، ديه‌هاى بزرگ اين ناحيه در حد عالى اعتماد به نفس ، خود مىكشتند و خود مىرشتند و از كسى ايشان را منت نبود . و گمان نمىرود ديگر حشمت و جلالت سابق را بازيابند . به‌هرحال براى ما نام آن مهم است كه آن هم از همين حرمت و حشمت حكايت مىكند .

واژه‌شناسى :

اگر واژهء گيشى را تقطيع كنيم به دو جزء « گى » و « شى » مىرسيم . جزء اول همان « گى » به معنى حيات و زندگى است كه در « كيومرث » ( گيّومرتيه ) معنى زندهء ميرا ديده مىشود . در اوستايى هم اين واژه به معنى حيات است و واژهء « ژى » ، زيستن ، زن و زندگى از آن مىآيد ( در برخى لهجه‌ها « ز » و « ژ » و « ج » و « چ » به هم تبديل مىشود ) و جزء دومش از ريشهء شو و شستن و شويندگى است و مجازا و با توسعهء مصطلح و رايج در نامها به معنى آب است ، يعنى جايى كه زندگى با آب روان است ، از آب زنده است ، و ايرانيان باستان علاقه داشته‌اند كه زيستگاه خود را با آب و زندگى ( به انحاء مختلفى كه در لهجه‌ها ديده مىشود ) نامگذارى كنند . گيشى هم از اين قاعدت كلى بهره دارد و به همين معنى است . بايد دانست هروقت نامى برحسب اين قاعده كه اساس آن به معنى تمايل مردم قديم
هامش
( 1 ) - ن . ك . به : نشريهء 289 م . آ . ا . ص 35 .
فرهنگ جامع نامها و آباديهاى كهن اصفهان ( فارسى ) — صفحة 701 | محمد مهريار