گرديده اين ده بزرگ معتبر نيز شكوفايى خود را از دست داده و اميد چندانى به توسعهء اقتصادى آن هم نيست . ناحيت كرون ناحيتى است خوش آب و هوا ، سرسبز و خرم با مراتع وسيع ، دشت و كوه به هم پيوسته و اين ناحيه را از هر جهت دلفروز ساخته است . دربارهء ساير ويژگيهاى ناحيهء كرون و نيز ديه موردنظر فعلى سخن را كوتاه كرده و فقط به ذكر اين نكته قناعت مىكنيم كه با وجود قدمت نام و سابقهء حضارت و تمدن ، هيچگونه اثر تاريخى در اين ديه و اطراف آن نمودار نيست . شايد نظر به نااستوارى خاك و بىثباتى ساختمانها كه تا امروز با خشت برآورده مىشده است . هرچه تاريخ و سابقه بوده است در مرور دهور از بين رفته و گذشتهء آن در نامش پنهان و خلاصه شده است كه اينك به توضيح و تفسير آن مىپردازيم .
واژهشناسى :
گنهران از اجزاى « گن + هر + ان » تركيب يافته است . جزء اول « گن » تخفيف يافتهء واژهء « گند » به معناى خايه و تخم است و نامگذارى محلها با اين واژه تخفيف يافته در اطراف كشور بسيار است ، همچون گنوئيه ( بافت كرمان ، نايين ) ، گنو ( بندرعباس ، گرگان ) و گناباد ( مشهد ) و گناوه ( بوشهر ، خرمآباد ، گچساران ) و غيره و « گند » در فارسى كه به صورت « كاف » تازى « كند » هم شنيده مىشود و بيشتر در واژهء « گندآور » و « كندآور » ديدهايم اگرچه به معناى تخم است ولى معنى مستفاد ديگر هم از آن شجاعت و دلاورى است و دربارهء وجه تسميهء گناباد هم كه شهر بزرگى است در خراسان با سوابق بسيار و در عربى « جنابذ » شده از همين باب است و خوب پيداست كه دربارهء آبادى اين شهر دلاورى و شجاعت در ايجاد آن مؤثر بوده است . ظاهرا در اين ديه قناتى است كه 700 متر عمق دارد و طول آن به چندين فرسخ مىرسد « 1 » و با صورت « گند » كه معرب آن « جند » است ، امكنهء بسيارى نامبردار مىباشد از قبيل جندان ( اصفهان ) ، جنديج ( اصفهان ) ، جندابه ( اصفهان ) ، جندآب ( نيشابور ، تربتحيدريه ، قم ) و خود جند ( اهر ) و چند جاى ديگر و با كلمهء « گند » باز در اطراف كشور امكنهء بسيار نامبردار مىباشد از جمله گنداوه ( ايزه ، خرمآباد ) و گنداب ( باختران ، قروه ، مشهد ، گلپايگان ) و غيره . بههرصورت هم با واژهء « گند » و هم تخفيف يافتهء « گن » امكنهء بسيارى در اطراف ايران نامبردار مىباشد كه دليل نامگذارى آن
هامش
( 1 ) - ن . ك . به : لغتنامه و برهان قاطع براى تخفيف يافتن « گند » به « گن » و باز در لغتنامه براى وجود قناتهاى عميق كه در آنجا به تفصيل ذكر شده .