تخطي إلى المحتوى الرئيسي

فرهنگ جامع نامها و آباديهاى كهن اصفهان ( فارسى ) — صفحة 678

مساهمون:

ص٦٧٨
دارند و خربزهء آنها به عطر و طعم و شيرينى در جهان شهره شده است . خصوصيت خربزه اين است كه بايد در زمين بكر كاشته شود . يعنى در جايى كه يك‌بار خربزه كشت شده است دوباره نمىشود خربزه كاشت و چون ديه‌هاى اين ناحيه بسيار وسيع و پهناور بود سنواتى چند طول مىكشيد تا دوباره آيش خربزه‌كارى به آن برسد . در اين اواخر به علت توسعهء استفاده از كود شيميايى و همچنين توسعهء زراعت ، در زمينها زياد خربزه‌كارى كردند تا اندازه‌اى كه ديگر استفاده از آن زمينها ممكن نيست و شايد آلودگى هوا هم علت ديگرى بر نابودى اين زراعت در اين ناحيه باشد .

واژه‌شناسى :

تصور نرود كه « گرگ » ( به ضم « گ » ) در اينجا معناى ديگرى جز همان حيوان درنده داشته باشد . در حقيقت جزء اول اين واژه ، « گرگ » نام همان حيوان است و بايد دانست كه اين نام در روزگاران پيشين چندان ناپسند نبوده است و حتى نام قبيله‌هاى آريايى و نام اشخاص هم قرار مىگرفته است : ( گرگين در نام شخص و گرگها در نام قبيله ) . يكى از دلايل مطلوب بودن اين نام اين است كه آن را مىبينيم به انواع مختلف در اطراف و اكناف كشور نام بسيارى از زيستگاهها واقع شده است . خود واژهء « گرگ » در ( بندرعباس ، جيرفت ، رامهرمز ، نايين ) ، گرگان ( باختران ، بندرانزلى ، تفرش ، چابهار ، خوى ، قم ، قوچان و غيره ) و گرگاب ( اصفهان ، جيرفت ) و گرگوئيه ( معادل « گرگ‌اويه » معادل گرگاب در بافت ) و گرگى ( مريوان ، ممسنى ، باختران ) و گرگ‌آباد ( اشنويه ، تربت حيدريه ، خلخال و غيره ) . همان‌گونه كه امروز « گرگ » به درندگى و طمع و خبث طبيعت معروف است ، آن زمان شايد به مقاومت و پافشارى و امثال اين صفات معروف و مطلوب بوده است و بار منفى حاليه را نداشته است . اين مطلب از اينجا خوب دانسته مىشود كه مىبينيم واژهء « گرگان » ( جمع كلمهء گرگ ) از باب اطلاق حال به محل بر بسيارى از زيستگاههاى آريايى و از جمله گرگان نهاده شده است و « ان » آخر علامت كثرت و نسبت است . يعنى سرزمين گرگ‌ها . از شاهنامه مىفهميم كه گرگ‌ها سرزمينى داشته‌اند و گرشاسب در هنگام ازدواج زال و رودابه ، با آنها در جنگ بوده است . گرگاب از همهء اين تفصيلات بهره‌مند است و به رسم معمول نامگذارى چون كوراب ، شوراب ، تلخ‌آب و غيره گرگاب ناميده شده است . چيزى كه اشاره به آن مناسب است ديگر نام گرگى در گرجى شايع و شايد گرجستان همان گرگستان خودمان در بيرجند باشد .