[ مقدمه ابن بلخى ]
بسم اللّه الرّحمن الرّحيم « 1 » و به نستعين [ 1
f
] سپاس و آفرين مر خداى را ، كه بدايع صنع او را غايت نيست و هستى او را بدايت و نهايت نيست ، آفرينندهء زمين و زمان [ 1 ] و صانع كون و مكان و برگزينندهء آدميان بر انواع حيوان بدانچ [ 2 ] ايشان را ارزانى داشت از فضيلت نطق و بيان ، تا به چشم خرد ، در آفريدهها نگرد و بر هستى آفريدگار گواهى دهد ،
رَبَّنا ما خَلَقْتَ هذا باطِلًا ، سُبْحانَكَ ، فَقِنا عَذابَ النَّارِ
[ 3 ] .
و درود خداى باد بر محمّد عربى و رسول قرشى كه خاتم انبيا و بهترين اصفيا و راه نماى خلق ، به طريق هدى و شفاعت خواه امّت به روز جزا است [ 4 ] و برگزيدگان آل و اصحاب او . [ 5 ]
شرح
[ 1 ] . فعل ربطى اين جمله و دو جمله بعد به قرينه معنوى ، حذف شده است و در اصل چنين بوده است كه : « آفرينندهء زمين و زمان است و صانع كون و مكان است و برگزينندهء آدميان است . . . » .
[ 2 ] . مقصود آن است كه ارزانى داشتن فضيلت نطق و بيان به آدمى ، سبب شده تا انسان چشم خرد بر آفريدهها بگشايد و بدان وسيله آفريدگار را بشناسد .
[ 3 ] . قرآن مجيد . آيه 191 - آل عمران : پروردگارا اين دستگاه با عظمت را بيهوده نيافريدهاى ، پاك و منزّهى ، ما را به لطف خويش از عذاب آتش دوزخ ، نگاه دار .
[ 4 ] . فعلهاى ربطى به قرينه لفظى ، حذف شدهاند : « كه خاتم انبياست و بهترين اصفياست و راهنماى خلق به طريق هدى است و شفاعت خواه امّت به روز جزاست . » .
[ 5 ] . درود خداى باد بر برگزيدگان : آل و اصحاب او .
هامش
( 1 ) .P: « و به نستعين » را ندارد .