تخطي إلى المحتوى الرئيسي

شناختنامه آخوند خراسانى ( فارسى ) — صفحة 471

مساهمون:

ص٤٧١
1 . احكام عدمى و وجودى ، وضعى و تكليفى ، عبادات و معاملات ، در قلمرو قاعدهء لا ضرر مىگنجند . همان‌گونه كه وجوب وفا به عقد در معاملهء غبنى ، ضررى است ، عدم جعل ضمان براى انسانى كه بىجهت حبس شده نيز ضررى است . پس به موجب قاعدهء لا ضرر ، هم معاملهء غبنى از لزوم مىافتد و هم ستم‌گرى كه انسان آزاده‌اى را بىجهت حبس كرده محكوم به ضمان است و بايد اجرة المثل چنين انسانى را بپردازد . 2 . در هنگام تعارض دو ضرر حرام نسبت به مكلّف ، بايد ضرر اهم ملاحظه گردد و از باب تزاحم ، ضرر مهم را متحمّل شد و ضرر اهمّ را از خود دور كرد . مثال : در وقوع در خطر جانى و ارتكاب يك حرام شرعى هم‌چون شراب‌خوارى ، بايد خطر جانى را از خود دور كرد و ناچار تن به شراب‌خوارى داد . 3 . در جايى كه شخصى مجبور است به دو فرد ضرر وارد كند ، بايد ضرر كمتر را مقدّم بدارد ؛ چراكه نسبت به ضرر بيشتر مجوّزى ندارد .