انتشار داده ، ذكر نكرده است . آقاى محسن دريابيگى كه با آقاى ثبوّت مصاحبه نموده و نوشتهء ايشان را پس از مطالب مصاحبه ، ذكر كرده است ، در پاورقى مىنويسد : « آقاى ثبوّت در اصل نوشتهء خود ، ديدگاه مرحوم آخوند را در بارهء شرايطى كه با توجّه به آن بايد حكومت برپا كرد ، به همراه شواهد تاريخى و . . . آورده است ؛ امّا به درج آن در اين مجموعه راضى نشدند و به حذف آن دستور دادند ؛ زيرا از منظر ايشان ، مطالب بايد پختهتر مىشد تا تصوّر نشود اين مطالب از خود نگارنده است » . « 1 »
روشن نيست منظور از پختهتر شدن چيست ؟ اگر گزارش ، تاريخى است و ايشان مطالب را از شيخ آقا بزرگ نقل مىكند ، « پختهتر » شدن چه معنايى مىتواند داشته باشد ؟ مگر بنا بود كه تحليلها و ديدگاههاى خود ايشان ذكر شود كه نياز به « پختهتر » شدن داشته است ؟ ! « 2 »
ج . سطحى بودن استدلالها و ناسازگارى آن با مقام علمى آخوند
بسيارى از استدلالها و نقدهاى مطرح شده ، سست ، سطحى و عوامانه است و بسيار بعيد است كه آخوند خراسانى چنين استدلالهاى كممايهاى را مطرح كرده باشد . به عبارت ديگر ، فردى كه كتاب دقيقى چون كفاية الأصول را نگاشته ، نمىتواند استدلالهايى چنين سطحى را مطرح كرده باشد . در بخش بررسى دلالى ، به جواب استدلالهاى ذكر شده ، پرداخته خواهد شد .
هامش
( 1 ) . همان جا
( 2 ) . در همين راستا قابل يادآورى است كه : 1 . كتاب « مجموعه مقالات و مصاحبهها » كه گفتگوى نائينى با آخوند خراسانى در آن ذكر نشده ، در سال 1386 منتشر شده است و جزوهء تكثيرى كه گفتگوى مذكور و ايرادات 21 گانهء منتسب به آخوند در آن آمده ، دو سال بعد ، يعنى در سال 1388 انتشار يافته است ؛ 2 . با توجّه به شخصيت ، زندگى و توانايىهاى علمى آقاى ثبوّت ( ر . ك : حيات سياسى ، اجتماعى و فرهنگى آخوند خراسانى ، ص 510 - 514 ) به دست مىآيد كه ايشان اطلاعات عمومى گستردهاى در زمينههاى مختلف دارند و اين امر با مسائل و مباحث متنوّع مطرح شده در گزارش مستند به آخوند خراسانى سازگارى دارد . استفاده از آيات و اشعار و ضربالمثلهاى گسترده نيز مىتواند در همين راستا مورد توجّه قرار گيرد