الحديث الاول
محمد بن يحيى عن احمد بن محمد عن الحسن بن محبوب عن ابى حمزة قال سأل نافع بن الازرق ابا جعفر عليه السلام فقال اخبرنى عن اللَّه متى كان ؟
فقال متى لم يكن حتى اخبرك متى كان ؟ سبحان من لم يزل و لا يزال فردا صمدا لم يتخذ صاحبة و لا ولدا
.
( شرح )
متى كلمه استفهام از نسبت شىء به زمان كه چه زمان بوده است هم چنان كه كلمه اين سؤال از مكان و تحيّز موجودات در مكان است و سبحان مبنى بر تنزيه ساحت قدس ربوبى است از نقص و امكان و كلمه متى نسبت متغير است به مقدار تغيير و حركت و زمان مقدار حركت است و آنچه در زمان بالاصاله و بالذات واقع مىشود نفس حركت و تحول است چه حركت در مكان به مكان ديگر و يا حركت از وضع به وضع ديگر و چه حركت در كيفيت و چگونگى به چگونگى ديگر .
بالاخره هر قسم حركت در اجسام خارجى منبع حركت آنها واقع در زمان هستند نه بر حسب ماهيت و ذات پس موجودى كه ثابت و مستقر در هويت خود باشد و حركت و تحولى بر او عارض نشود هرگز واقع در زمان نخواهد