مشاهده مىنمودند آتش حسرت درونى آنان به صورت عيان و عقوبتهاى و شعلههاى آتشين درونى خواهد درآمد كه اعضاء و جوارح آنان را فرا خواهد گرفت و هر عقوبت روانى را كه در برزخ بدان محكوم بودند به صورت حقيقت درآيد حقيقتى كه هر لحظه رو به تزايد خواهد بود .
خلاصه آنچه در باره وجود مثالى و برزخى بشر بيان شده آنست كه ميان عالم طبع و عالم عقل عالم ديگرى بنام وجود برزخى و مثالى وجود دارد كه متوسط ميان عالم طبع و عوالم ديگر و كمال و عقل است .
و عبارت از صورت عقيده و انديشه و ملكات فاضله و يا رذيله كه در روان و روح انسانى رسوخ نموده و از شئون ذاتى و علمى و خلقى روان معرفى مىشود و به لحاظ اينكه آفريده روح و روان است مقام ذاتى و وجود مثالى روح خواهد بود يعنى نمونه و مسطورهاى از حقايق و كليات و عقايد و ملكات فاضله و يا رذيله است كه روح در اين جهان كسب نموده و به آنها احاطه يافته و به صورت علمى و اعتقادى و يا انديشه باطل و يا فضايل و يا رذايل خلقى در ذات و درون خود پديد آورده و ايجاد نموده است و بالاخره فعليت روح و روان به صورت علمى و هر چه كه به آنها آگاهى بيابد صورت و سيرت روح به آن صورت ميگيرد و تحقق مىپذيرد و حد و جوهر وجودى روح معرفى مىشود .
و از آن تعبير بمثال و وجود مثالى و برزخى و يا حيات برزخى مىشود از نظر آنست كه همين حقايق كه در روان انسان صورت گرفته و تحقق يافته در عوالم قيامت به صورت حقيقت خواهد درآمد و اين مرحله تمثل بمقام حقيقت انتقال و ارتقاء خواهد يافت و صورت اعتقادى ايمان باصول توحيد و تقوى در عالم قيامت بقرب رحمت و سعادت و حيات حقيقى و نعمتهاى ابدى خواهد ظهور نمود .
و همچنين صورت انديشه كفر و شرك و رذايل خلقى در عالم قيامت به محروميت از مقام انسانيت و نيز بىبهره از همه گونه فيوضات الهى بوده و محكوم به تيرهبختى
درخشان پرتوى از اصول كافى ( فارسى ) — صفحة 411
مساهمون: محمد حسينى همدانى نجفى
ص٤١١