و زمانيات و ممكنات دارد آن سبب خلق و آفرينش و ظهور صفات كبريائى در نظام طبع خواهد بود هم چنان كه فيض وجود و آفرينش گذشت كه ذات كبريائى است از هر سوى بىنهايت و نظام خارج است از سوى ديگر بدون اينكه چيزى وساطت و يا دخالت داشته باشد .
قوله عليه السلام : و البصير لا باداة و السميع لا بتفريق آلة :
از جمله صفات ثبوتى كبريائى احاطه بر موجودات و بر اصوات و شنيدنىها است ولى بدون اينكه وسيلهاى به كار ببرد زيرا او خالق و محيط بر موجودات است هرگز بر معلومات خود از طريق انفعال احاطه نخواهد يافت بلكه همه موجودات و ديدنىها و شنيدنىها ظهورى نازل از علم و احاطه كبريائى اويند .
و بفرض محال آلت و وسيلهاى براى احاطه بموجودات و يا شنيدنيها به كار ببرد لازم آن نقص و حاجت و تركيب و امكان است ساحت كبريائى منزه از نقص خواهد بود .
قوله عليه السلام : و الشاهد لا بمماسة
: از جمله صفات ثبوتى كبريائى شهود و احاطه علمى بر موجودات است و از لوازم علم فعلى است كه بدون تماس با موجود خارج مانند به كار بردن نيروى باصره تحقق مىپذيرد زيرا از لوازم جسمانيت است كه با نيروى احساسى باصره و يا شنوائى و يا چشائى بر موجود خارجى احاطه بيابد بطور حصولى و انفعالى .
بالاخره ساحت آفريدگار براى ظهور صفات كبريائى هيچ وسيلهاى به كار نخواهد رفت بلكه همه صفات و آثار بىحد و بىنهايت و ابدى كبريائى آثار ذات و منبعث از قدس كبريائى بظهور ميرسد بدون اينكه اراده و يا حكمت و يا صلاح و يا حصول غرضى صورت بگيرد .
درخشان پرتوى از اصول كافى ( فارسى ) — صفحة 157
مساهمون: محمد حسينى همدانى نجفى
ص١٥٧