نسياً منسيّاً . 3
درست به همين سبب و به داعى همين درد و از سر همزبانى و همدلى با غزّالى كه شش قرن پس از وى ، ملّامحسن فيض بر آن شد تا احياء علوم الدّين را بار ديگر احياء و يا تهذيب كند و با آراى كلامى و روايات مأثور شيعى بياميزد ، و از اعتقادات معارض بپيرايد . و آن را در جامهاى نو ، در خورد جامعهاى شيعى سازد و بر آن نام المحجّة البيضاء فى تهذيب الاحياء بگذارد و به شيعيان عرضه كند :
و لهذا السّبب بعينه مع ما ذكرت من الامور اشتغلت بتهذيب كتابه و احياء احيائه . . . و سمّيته بالمحجّة البيضاء فى تهذيب الاحياء و ان شئت قلت فى احياء الاحياء . 4
محمّد بن مرتضى مشهور به ملّامحسن فيض كاشانى ( 1007 - 1091 ه . ق ) از كبار فقيهان و محدّثان و مفسّران اماميه در قرن يازدهم است . وى مانند سلف محبوب خويش ، غزّالى ، به كثرت تأليف و حسن سليقه نامبردار است . عدد مؤلّفات وى را تا 89 ذكر كردهاند 5 . كتابهاى الوافى و الشافى و النوادر در حديث و كتابهاى معتصم الشيعة فى احكام الشريعة و مفاتيح الشرايع در فقه و علماليقين و اصول المعارف در كلام و فلسفه و الصافى و الاصفى در تفسير و المحجّة البيضاء در اخلاق و سلوك ، اهم و اعظم كتب وىاند . پس از كتاب وافى ، كه جامعهء احاديث كتب اربعه شيعه ، با حذف مكررّات و افزودن پارهاى از تعليقات است ، كتاب المحجّة البيضاء بزرگترين اثر فيض كاشانى است و چنان كه شيخ يوسف بحرانى در لؤلؤة البحرين آورده
فيضنامه ( فارسى ) — صفحة 417
مساهمون: محسن ناجي نصرآبادى
ص٤١٧