تخطي إلى المحتوى الرئيسي

فيضنامه ( فارسى ) — صفحة 351

مساهمون:

ص٣٥١
على اصغر حقدار

اصول المعارف

ملّا محسن فيض كاشانى ( 1006 - 1091 ق ) از اساتيد علوم عقلى و نقلى بوده و يكى از كسانى است كه بعد از بنيان حكمت متعاليه به دست صدرالمتألهين ، مطالب فلسفى را به رشتهء تحرير كشيده است . فيض كاشانى شاگرد و داماد ملّاصدرا بوده و مباحث عالى حكمت متعاليه را بدون واسطه از زبان پايه گذار اين نحلهء فكرى كسب نموده و با بصيرت علمى خود موجب انتقال آنها به نسل بعدى شده است . او كتاب اصول المعارف را - كه تلخيص كتاب عين‌اليقين است - به سبب تأليف و تلفيق طريقهء حكمت و برهان و معارف شريعت محمّديه نگاشته و آن را در ده باب آراسته است : باب اول مشتمل است بر بحث وجود و معرفت هستى و شناسايى حقيقت وجود مصطلح اهل عرفان در هشت اصل و وصلهاى جداگانه ( صص 6 - 18 ) . باب دوم در علم و جهل و كاوش از معانى آنها و تقرير اين اصل كه علم همان حصول صورت شىء است براى عالم و ظهورش ( معلوم ) نزد عالم و . . . فيض كاشانى بعد از بيان وجه فرق بين علم به ذات و علم به غير و توضيح فرق بين حضور ذات معلوم براى عالم يا صورت و نقش مرتسم آن در مقام بيان علم نفوس انسانى به حقايق خارج از ذات در اين باب از كتاب ، طريقهء استاد خود ملّاصدرا را