1 - لم يكن الّذين كفروا من اهل الكتاب ، و المشركين منفكّين حتّى تأتيهم البيّنة « 1 »
2 - ان الّذين آمنوا و الّذين هادوا و الصّابئين و النّصارى و المجوس ، و الّذين اشركوا . . . « 2 »
فيض گويد : « 3 »
قائلين به نجاست اهل كتاب ( در مقام پاسخ دادن به ابن جنيد و ابن ابى عقيل ) گويند : در آيهء
وَ طَعامُ الَّذِينَ أُوتُوا الْكِتابَ
الخ كلمهء طعام ، در نصوص و روايات به حبوب ( از قبيل گندم و جو و عدس و نخود ) اختصاص يافته ( نه اينكه شامل هر گونه خوراك گردد ) ، و روايات صحيح و مشهورى كه بر پاكى اهل كتاب دلالت دارند ، بر تقيّه حمل شدهاند .
سپس گويد :
ولى بهتر و سزاوارتر آن است كه صحيحههاى دالّ بر نجاست كفّار كتابى كه مورد استناد اكثر است ، بر كراهت ، حمل شوند ، ( يعنى مفاد آن صحيحهها كه نهى از تماس با اهل كتاب است خوب است حمل بر كراهت شود نه حرمت ) زيرا روايتهاى حسنه ، آن را تأييد مىكنند كه دلالت بر كراهيّت دارند ، بلكه در بيشتر آن نصوص آمده است كه امر به اجتناب از كفّار ذمّى به خاطر آن است كه آنان شراب مىنوشند و گوشت خوك مىخورند ( و بدين جهت نجاست عرضى پيدا مىكنند ) .
ناگفته نماند كه در بحث از نجاست اهل كتاب ، روى سخن دربارهء طهارت ، يا نجاست ذاتى آنان است ، و اين نجاست ذاتى مورد اختلاف فقها است ، آنان كه اهل كتاب را نجس ذاتى مىدانند مىگويند اهل كتاب مانند بت پرستان و مشركان در زمرهء اعيان نجس هستندكه به شستن هرگز پاك نمىشوند . ولى نجاست عرضى مورد بحث نيست .
نجاست عرضى بدين معنى است كه اهل كتاب چون از نوشيدن شراب ، و
هامش
( 1 ) - بيّنة : 2 .
( 2 ) - حج : 17 .
( 3 ) - مفاتيح الشرايع : ج 1 ، ص 71 .