طهارت اهل كتاب هستند . دليل آنان اين آيه است : و طعام الّذين اوتوا الكتاب حل لكم « 1 » كه شامل مىشود آنچه را اهل كتاب با آن مباشرت داشتهاند ، و دليل ديگر بر طهارت اهل كتاب روايات صحيح و مشهور است كه اهل كتاب را پاك مىدانند .
بعضى از فقها در مقام پاسخ دادن به قول مشهور و ردّ دليل آنان گفتهاند : دو آيه كه مورد استناد اكثر فقها است ، در نجاست اهل كتاب صراحت ندارد ، ( و روايات صحيح مورد استناد ، حمل بر كراهت مىشوند )
مراد از دو آيه ، يكى : سبحانهُ عمّا يُشركونَ است ، و ديگرى : إِنّما المشركون نجس كه دلالت دارندبر اينكه مُشرك ، نجس است . و اگر بتوانند ثابت كنند كه اهل كتاب مشرك هستند ، و مشركون شامل آنان نيز مىشود ، نجاست اهل كتاب ثابت خواهد گرديد .
و گروهى از جمله امام فخر رازى در إِنّما المشركون نجس گفته است كه از كلمه إِنّما ، و حصر در آيه ، استفاده مىشود كه در ميان انسانها فقط مشركين ، نجس هستند .
امام فخر به نجاست مشركين قائل است ، و از امام ابو حنيفه تعجب كرده كه چگونه و به چه دليل مشركين را نيزطاهر و پاك دانسته است .
ملّامحسن فيض گويد : « 2 »
دو آيه ، مورد استناد طرفداران نجاست اهل كتاب قرار گرفته كه دربارهء مشركين است و مىخواهند اثابت كنند كه اهل كتاب نيز مشرك هستند ، پس نجس هستند .
ولى استدلال به آن آيات براى اثبات نجاست اهل كتاب چون صراحت در مطلوب ندارد ، مشكل است . زيرا نسبت شرك به آنان نمىتواند به معنى حقيقى شرك باشد ، و عرف متشرّعه آن را نمىپذيرد . و آنچه از ديگر آيات استفاده مىشود ، خلاف آن است ، و مشركين را در مقابل اهل كتاب قرار داده است .
به اين آيات از باب نمونه توجّه كنيد :
هامش
( 1 ) آيه اين است : اليوم احل لكم الطيبات و طعام الّذين اوتوا الكتاب حل لكم الخ ( مائده : 8 ) .
( 2 ) - مفاتيح الشرايع : ج 1 ، ص 71 .