اين دو نظر مشهور از آنجا كه مراد از احاديث باب را آن گونه كه سزاوار است استنباط نكردهاند . چنان كه بر اشخاص متدبّر پوشيده نيست ، و ما آن را در كتاب كبير خود ( يعنى معتصم الشيعه ) بيان كردهايم .
34 حكم مسافرى كه شغل او مسافرت است
يكى از شرايط نماز قصر ( شكسته ) اين است كه قاصدِ مسافتِ موجب قصر ، شغلش مسافرت كردن نباشد ، بنابراين ساربانان كه شغلشان مسافرت كردن با شتران است ، و رانندگان نقاط دور و كشتىبانان و مانند آنان بايد نماز را تمام بخوانند .
ملّامحسن فيض در مفاتيح الشرايع ، يك مورد را از آن استثنا كرده است ، و آن اين است كه : كسى كه شغل او مسافرت كردن است هرگاه ، سفر بر او دشوارىها بار آورد ، و مشقّت شديدى داشته باشد بايد نماز خود را شكسته بخواند ، و اين فتوا بر پايهء دو حديث صحيح است ، كه مشهور فقها آن دو را تأويل كرده و بر معانى دور از ذهن حمل كردهاند .
ملّامحسن فيض مىگويد :
دليلى بر حمل روايات بر اين معانى غير ظاهر ، وجود ندارد .
اينك در مفاتيح « 1 » پاى سخن فيض مىنشينيم :
يكى از شرائط براى آنكه نماز شكسته خوانده شود اين است كه سفر ، شغل او نباشد ، مگر آنكه بر او سخت آيد و مايهء مشقت شديدى گردد . چنان كه در دو حديث صحيح ، اين نكته آمده است ، و اين نظرى است مخالف مشمهور .
آن دو حديث صحيح ر مرور كنيم :
هامش
( 1 ) مفايتح الشرايع : ج 1 ، مفتاح 14 ، ص 24 .