يك روز كامل ، با شتر باربر « 1 » ، يا دو بريد « 2 » ، خواه اين مقدار مسافت ، فقط به رفتن باشد ، يا به رفتن و بازگشتن باهم ، « 3 » و خواه بازگشتن در همان روزِ رفتن باشد ، يا روزهاى ديگر ، مادام كه سفر خود را قطع نكند با يكى از قواطع سه گانه نامبرده شده « 4 » .
سپس فيض گويد :
شيخ طوسى ، و ابن ابى عقيل عمّانى با اين نظر موافق هستند . سپس گويد :
توفيق يافتن من به اين نظر ، الهامى است كه خداى تعالى مرا بدان اختصاص داد و آن را نصيب و بهرهء من گردانيد ، تا بدين گونه بين صحيحههاى مستفيض ، جمع كنم .
و آنگاه چنين ادامه داده است :
مشهور فقها با اين فتوا مخالف هستند ، به جهت اينكه مسافت هشت فرسخ را فقط به رفتن اختصاص دادهاند ، و در نصف اين مسافت ( يعنى چهار فرسخ ) قائل به تخيير شدهاند ميان نماز شكسته و نماز تمام . ( يعنى اخبار دالّ بر مسافت هشت فرسخ را بر وجوب قصرنماز حمل كردهاند ، و اخبار مشتمل بر چهار فرسخ را بر تخيير بين قصر و اتمام ) .
و در آخر گويد :
هامش
( 1 ) هشت فرسخ مسافت را شارع برابر دانسته است با يك روز راهى كه شتر باردار برود به شرط آنكه آنروز ، معتدل باشد در درازى و كوتاهى ، و آن ميانه باشد در آسانى و دشوارى .
( 2 ) - هر بريد برابر دوازده ميل ، و دوازده ميل برابر چهار فرسخ است .
( 3 ) يعنى چهار فرسخ رفتن ، و همين مسافت را بازگشتن كه مجموعاً هشت فرسخ مىشود .
( 4 ) قواطع سهگانه عبارتند : از 1 - نيّت اقامت كردن ده روز كه اگر نيّت كند بايد نماز را تمام بخواند . 2 - گذشتن سى روز بر مسافر در يك جا در حالى كه در تمام اين مدّت مرددّ باشد پس اگر مسافر تا سى روز در حال ترديد در محلى بماند ، بايد نماز شكسته بخواند ، و اگر سى روز گذشت ، ديگر بايد نماز خود را تمام بخواند 3 - مسافر در اثناى سفر اگر از وطن خود عبور كند بايد نماز تمام بخواند هر چند قصد اقامت ده روز نكرده باشد .