« وَ عَلَى الْأَعْرافِ رِجالٌ يَعْرِفُونَ كُلًّا بِسِيماهُمْ »
« 1 » ، و اعراف صراطى است ميان بهشت و دوزخ ؛ پس هر كه را شفاعت كرديم « 2 » از مؤمنان گناهكار ، نجات مىيابد و هر كه را شفاعت نكرديم مىافتد در دوزخ » « 3 » .
بزرگى گفته : هر كه در دنيا درگذرد از بندگان خدا ، خدا از او درگذرد در قيامت و هر كه بىچيزى را مهلت دهد ، آنجا او را « 4 » مهلت دهند و هر كه تا دينار آخرِ حق خود را از بندگان خدا در دنيا بخواهد ، آنجا نيز از او بخواهند ، و هر كه بر كسى سخت گيرد ، آنجا نيز « 5 » بر او سخت گيرند ؛ « إِنَّمَا هِيَ أَعْمَالُكُمْ تُرَدُّ إِلَيْكُمْ » « 6 » « فَالتَزِمُوا مَكَارِمَ الْأَخْلَاقِ ؛ فَإِنَّ اللَّهَ غَدَاً يُعَامِلُكُم بِمَا عَامَلْتُم بِهِ عِبَادَهُ » « 7 » .
هامش
( 1 ) . در حاشيهء نسخهء « ق » و « خ » : « و بر اعراف مردمان هستند كه مىشناسند هر يك را به علامتى كه در روىهاى ايشان باشد » . اعراف ، آيهء 46 .
( 2 ) . نسخهء « ث » : « ما شفاعت كرديم » .
( 3 ) . « عَنْ بُرَيْدٍ الْعِجْلِيِّ : قَالَ : سَأَلْتُ أَبَا جَعْفَرٍ عليه السلام عَنْ قَوْلِ اللَّهِ : « وَ عَلَى الْأَعْرافِ رِجالٌ يَعْرِفُونَ كُلًّا بِسِيماهُمْ » ، قَالَ : أُنْزِلَتْ فِي هَذِهِ الْأُمَّةِ ، وَ الرِّجَالُ هُمُ الْأَئِمَّةُ مِنْ آلِ مُحَمَّدٍ . قُلْتُ : فَمَا الْأَعْرَافُ ؟ قَالَ : صِرَاطٌ بَيْنَ الْجَنَّةِ وَ النَّارِ ؛ فَمَنْ شُفِّعَ لَهُ الْأَئِمَّةُ مِنَّا مِنَ الْمُؤْمِنِينَ الْمُذْنِبِينَ نَجَا ، وَ مَنْ لَمْ يُشَفَّعُوا لَهُ هَوَى » ( بصائرالدرجات ، ص 496 ، ح 5 ؛ بحارالأنوار ، ج 8 ، ص 335 ، ح 3 ) .
( 4 ) . نسخهء « م » و « ث » : « او را آنجا » .
( 5 ) . در نسخهء « م » و « ث » ، « نيز » نيامده است .
( 6 ) . توحيد مفضّل ، صفحه 92 ؛ بحار الأنوار ، ج 3 ، ص 90 . به نقل از پيامبر اكرم صلى الله عليه و آله و سلم .
( 7 ) . در حاشيهء نسخهء « ق » و « خ » : « نيست مگر اعمال شما كه بسوى شما بر مىگردد ، پس التزام كنيد اخلاق نيكو را ؛ پس به درستى كه حقتعالى فردا با شما آن نوع معامله مىكند كه شما با بندگان او كرده باشيد » .