رفته باشد « 1 » و اطاعت ايشان كرده ، آسان بگذرد . و هر كه ميانهروى در اخلاق ورزيده و به دو طرف افراط و تفريط نرفته ، آنجا راست بگذرد و بىتعب ؛ مثلا نه بخيل بوده باشد و نه مسرف و نه شهوت « 2 » در حرام به كار برده باشد و نه از حلال به قدر ضرورت امتناع نموده و نه غضب را بىجا كرده باشد و نه در جايى كه بايد دريغ داشته ، و على هذا القياس « 3 » .
و در حديث آمده كه حضرت پيغمبر صلى الله عليه و آله و سلم با على بن ابىطالب عليه السلام گفت : « اى على ، در قيامت من و تو و جبرئيل مىنشينيم بر صراط ؛ پس نمىگذرد بر صراط مگر كسى كه با او براتى « 4 » باشد به ولايت تو » « 5 » .
و در حديث ديگر آمده كه آنحضرت به اميرالمؤمنين عليه السلام گفت : « به درستى كه تو و اوصيائى كه بعد از تواند ، اعرافيد كه شناخته نمىشود خداى تعالى مگر به راه معرفت شما ، و اعرافيد كه داخل بهشت نمىشود مگر كسى كه شما را بشناسد و شما او را بشناسيد ، و داخل دوزخ نمىشود مگر كسى كه شما را نشناسد و شما او را نشناسيد » « 6 » .
و از اهل بيت عليهم السلام منقول است كه : « ماييم مراد به رجال در آيهء
هامش
( 1 ) . نسخهء « م » و « ث » : « رفته » .
( 2 ) . نسخهء « م » و « ث » : « شهوت را » .
( 3 ) . بر اين قياس .
( 4 ) . نوشتهاى كه به موجب آن دريافت يا پرداخت پولى را به ديگرى واگذار كنند . مراد اماننامه است .
( 5 ) . « قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه و آله و سلم : يَا عَلِيُّ ، إِذَا كَانَ يَوْمُ الْقِيَامَةِ أَقْعُدُ أَنَا وَ أَنْتَ وَ جَبْرَئِيلُ عَلَى الصِّرَاطِ فَلَمْ يَجُزْ أَحَدٌ إِلَّا مَنْ كَانَ مَعَهُ كِتَابٌ فِيهِ بَرَاةٌ بِوَلَايَتِكَ » ( معانيالأخبار ، ص 35 ، ح 6 ؛ بحارالأنوار ، ج 8 ، ص 66 ، ح 4 ) .
( 6 ) . « عَنْ سَلْمَانَ ، قَالَ : سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه و آله و سلم يَقُولُ لِعَلِيٍّ أَكْثَرَ مِنْ عَشْرِ مَرَّاتٍ : يَا عَلِيُّ ، إِنَّكَ وَ الْأَوْصِيَاءُ مِنْ بَعْدِكَ أَعْرَافٌ بَيْنَ الْجَنَّةِ وَ النَّارِ ؛ لَايَدْخُلُ الْجَنَّةَ إِلَّا مَنْ عَرَفَكُمْ وَ عَرَفْتُمُوهُ ، وَ لَايَدْخُلُ النَّارَ إِلَّا مَنْ أَنْكَرَكُمْ وَ أَنْكَرْتُمُوهُ » ( تفسير عياشى ، ج 2 ، ص 18 ، ح 44 ؛ بحارالأنوار ، ج 8 ، ص 337 ، ح 9 ) .