ساعتى تأمل كن در سرگردانى افلاك و حيرانى آب و خاك ، و آمد شد شب و روز ، و طلوع و غروب خورشيد جهان افروز ؛
« إِنَّ فِي خَلْقِ السَّماواتِ وَ الْأَرْضِ وَ اخْتِلافِ اللَّيْلِ وَ النَّهارِ لَآياتٍ لِأُولِي الْأَلْبابِ »
« 1 »
.
و لحظهاى متفكر شو در گردش ستاره و سرگشتگى ثوابت « 2 » و سيّاره ؛
« وَ الشَّمْسَ وَ الْقَمَرَ وَ النُّجُومَ مُسَخَّراتٍ بِأَمْرِهِ »
« 3 »
.
و لمحهاى « 4 » بنگر در بحر و برّ و جريان سفينه « 5 » بر روى آب زَخّار « 6 » با احمال « 7 » و أوزار « 8 » ؛
« وَ الْفُلْكَ تَجْرِي فِي الْبَحْرِ بِأَمْرِهِ »
« 9 »
.
و در سير كِشتىِ بيابان « 10 » و چگونگى خلقت آن ؛
« أَ فَلا يَنْظُرُونَ إِلَى
هامش
( 1 ) . در حاشيهء نسخهء « ق » و « خ » : « به درستى كه در آفرينش آسمانها و زمين و آمد شد شب و روز علامتهاست مر كسانى را . . . عقل كامل » . سورهء آل عمران ، آيهء 190 .
( 2 ) . جمع ثابته ، ستارگانى كه ساكن و بى حركت هستند و حركت انتقالى ندارند و بر خلاف سيّارات از خود روشنائى دارند و حرارت و نور از آنها ساطع مىشود .
( 3 ) . در حاشيهء نسخهء « ق » و « خ » : « آفتاب و ماه و ستارهها مسخّرند به امر پروردگار » . اعراف ، آيهء 54 .
( 4 ) . مدتى اندك .
( 5 ) . كشتى .
( 6 ) . بسيار پر و لبريز ، درياى پر آب و موّاج .
( 7 ) . بارها ، جمع حمل .
( 8 ) . بادبان كشتى .
( 9 ) . در حاشيهء نسخهء « ق » و « خ » : « و كشتى جارى است در دريا به امر او » . حج ، آيهء 65 .
( 10 ) . كِشتى بيابان : شتر .