حقيقت شناسى ، و به دور از حجابهاى غرض ورزى در محضر كلام خداوند بنشيند ، اين گرامى نامه ، بىدريغ خود را بر او عيان مىسازد ، و به فراخور ظرفيت وجودى ، افق معرفتى و زمينههاى نفسانى وى زلال جارى خويش را بر او فرو مىريزد :
أَنْزَلَ مِنَ السَّماءِ ماءً فَسالَتْ أَوْدِيَةٌ بِقَدَرِها
« 1 » ، و ما جالس هذا القرآن احد الّا قام عنه بزيادة او نقصان ، زيادة فى هدى او نقصان من عمى . « 2 »
ب ) نهى از تفسير قرآن :
گروه ديگرى از روايات است كه مفهوم مشترك آنها پرهيز دادن مردم از تفسير قرآن است .
در برخى از اين روايات ، از مطلق تفسير ، در مورد قرآن نهى شده است : من فسّر آية من كتاب اللّه فقد كفر . « 3 »
در برخى روايات از سخن گفتن بدون علم در مورد قرآن نهى شده است .
از قول امام حسين عليه السّلام روايت شده است كه در پاسخ اهالى بصره كه معناى « صمد » را پرسيده بودند ، نوشت :
بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمنِ الرَّحِيمِ .
اما بعد فلا تخوضوا فى القرآن و لا تجادلوا فيه و لا تتكلّموا فيه به غير علم ، فانّى سمعت جدّى رسول اللّه صلّى اللّه عليه و إله و سلّم يقول : من قال فى القرآن به غير علم فليتبوء مقعده من النار . « 4 »
در برخى از اين احاديث از تفسير به رأى نهى شده است ، چنان كه از رسول خدا نقل شده است كه فرمود : من فسّر القرآن برأيه فقد افترى على اللّه الكذب . « 5 »
نيز از قول رسول خدا نقل شده است كه فرمود : قال اللّه جلّ جلاله : ما آمن بى من فسّر
هامش
( 1 ) رعد / 17 .
( 2 ) نهج البلاغه ، خ / 176 .
( 3 ) وسائل الشيعه ، ج 18 ، باب 13 از ابواب صفات قاضى ، حديث 67 .
( 4 ) همان ، حديث 35 .
( 5 ) همان ، حديث 37 .