تخطي إلى المحتوى الرئيسي

عقلگرايى در تفاسير قرن چهاردهم ( فارسى ) — صفحة 246

مساهمون:

ص٢٤٦

بخش دوم تفسير آيات در برگيرندهء امور غيبى در بيان مفسران المنار ، الجواهر ، فى ظلال القرآن ، الميزان و نمونه

قرآن نظام هستى را به تصوير مىكشد و در اين تصوير ، مخلوقاتى را مىنماياند كه ما را مىبينند و ما آنها را نمىبينيم . آنها كه خدا را عبادت مىكنند و از اين عبادت هرگز ملول نمىشوند . همانان كه كارگزارى تقدير و سرنوشت ما ، مرگ و زندگى ما و رزق و روزى ما را بر عهده دارند . و آنها كه همچون ما به دو گروه مؤمن و كافر تقسيم مىشوند و همچون ما در پيشگاه خدا مسئولند و محشور خواهند شد تا به كيفر و پاداش برسند . مخلوقاتى كه الهام بخش كارهاى خير به ما هستند و يا به ارتكاب شر وسوسه مىكنند . قرآن دستهء اول اين مخلوقات را ملائكه ، و دستهء ديگر را جن مىنامد كه شيطان نيز از اين دسته است . قرآن در سوره‌هاى بسيارى به قصه‌گويى مىپردازد ، از امت‌هاى گذشته مىگويد و پيامبران پيشين را ياد مىكند اما در اين داستان‌ها جهان صورت ديگرى دارد . نظام علّى و معلولى مأنوس ما بر آن حاكم نيست ، بلكه مشيت مطلق خداوند ، بىهيچ واسطه‌اى بر آن حكم مىراند . به اذن او باران مىبارد ، آب طغيان مىكند ، دريا مىشكافد ، چشمه مىجوشد ، چوب اژدها مىشود و كور بينا مىگردد . به خواست او عصيانگر به شكل حيوان درمىآيد ، پرندگان تكه‌تكه شده جان مىگيرند ، آتش سرد مىشود ، صاعقه مىزند ، طوفان در مىگيرد و ملخ‌ها حمله مىكنند . داستان‌هاى قرآن از معجزات پيامبران مىگويند ، از امدادهاى غيبى ، از عذاب‌هاى الهى و از خرق عادت‌ها . اكنون ما در برابر اين جهان بسيار متفاوتى كه قرآن براى ما ترسيم مىكند ، با اين