ليكن اولى وقف به سكون و حفظ رسم الخط قرآن است زيرا وقف به سكون ، شهرت استعمال دارد و ملاك قرائت محسوب است .
6 - حذف : انداختن حرف آخر كلمهء موقوف عليها است كه بنا بطريقهء حمزهء كوفى ، همزهء آخر كلمه هنگام وقف لفظا حذف مىشود مانند :
سُوءَ
( سو ) -
شَيْءٍ
( شي ) -
شاءَ
( شا ) -
يَشاءُ
( يشا ) -
بَرِيءٌ
( بري ) .
7 - اثبات : باقى گذاردن حرف آخر كلمهء موقوف عليها است كه عكس حذف مىباشد مانند :
واقٍ
( نگاهدارنده ) -
هادٍ
( هدايت كننده ) كه در اصل « واقي - هادي » بوده و حرف ياء بسبب اعلال ، حذف شده و بنا بقرائت ابن كثير هنگام وقف « واقي - هادي » خوانند ليكن بهتر وقف باسكان و حفظ رسم الخط قرآن است .
8 - ادغام : وقف بادغام عبارت از آنست كه حرف آخر كلمهء موقوف عليها را از جنس حرف ما قبل نموده و سپس در هم ادغام نمايند مانند :
سُوءَ
-
شَيْءٍ
-
بَرِيءٌ
قُرُوءٍ
كه بنا بطريقهء حمزه و هشام ، همزه را به واو و ياء بدل كرده « سوّ - شىّ - بريّ - قروّ » خوانند .
9 - نقل : عبارت از نقل حركت حرف آخر كلمهء موقوف عليها بما قبل آنست .
مثال 1 -
وَ تَواصَوْا بِالصَّبْرِ
( و توصيه بشكيبائى كردند ) كه بنا بطريقهء حمزه و هشام ، كسرهء راء نقل بما قبل شده و « بالصّبر » خوانند ( نقل حركت لام الفعل به عين الفعل ) .
مثال 2 -
الْأَرْضِ
-
الْأَمْرُ
-
وَ الْإِنْسِ
و نظائر آن كه بنا بطريقهء حمزه و ابو سعيد ورش راوى نافع ، فاء الفعل را بسبب تخفيف ، لفظا حذف نموده حركت آن را بما قبل نقل ميدهند و « الرض - المر - و لنس » خوانند .
حمزه كوفى در مواردى كه وقف بادغام و نقل را جايز دانسته وقف به روم و اشمام را ترجيح داده است .
تبصره - مهمترين و بهترين طرق مختلفهء وقف كه فوقا بيان گرديد همان قسم اول « اسكان » است كه اصل در وقف مىباشد زيرا غرض از وقف بطوريكه