نون وقاية
وقاية ( بكسر واو و فتح ياء ) يعنى نگهداشتن - نون وقاية حرفى است كه نگاهدارندهء فعل است از قبول كسره و جر « اين دو از مختصات اسم مىباشد » و هنگاميكه ياء متكلم بفعل متصل شود چون آخر فعل كسره پذير نيست ميان آنها نون مكسوره اضافه ميكنند تا فعل را از قبول كسره محفوظ دارد و آن را نون وقاية نامند .
ياء متكلم در بعضى مواضع در رسم الخط قرآن نگاشته شده كه در وقف و وصل باقى ميماند مانند :
تَبِعَنِي
-
خَلَقَنِي
-
فَاتَّبِعُونِي
-
لَيَحْزُنُنِي
-
لِمَ حَشَرْتَنِي
و در برخى موارد ياء متكلم من باب تخفيف در رسم الخط قرآن حذف شده و نون وقايهء مكسوره باقى ميماند كه كسرهء نون دلالت بر حذف ياء متكلم خواهد داشت مانند :
فَاسْمَعُونِ
-
فَاتَّقُونِ
-
يَشْفِينِ
-
فَارْهَبُونِ
-
أَخَّرْتَنِ
-
كَذَّبُونِ
-
أَ تُمِدُّونَنِ
كه در اصل فاسمعوني - فاتّقوني - يشفيني - فارهبوني - أخّرتني - كذّبوني - أتمدّونني بوده است نافع در 47 موضع ، ابو عمرو در 34 مورد ، كسائى در دو موضع ، حمزه در دو مورد ، ابن عامر در دو موضع ياء محذوفهء كلمات نامبرده و نظائر آن را در حال وصل لفظا ثابت گذارند و هنگام وقف ، بقاعدهء روم يا اسكان وقف كنند .
ابن كثير ياء محذوفه را در 21 موضع در وقف و وصل لفظا ثابت گذارد .
عاصم در وقف و وصل برابر رسم الخط قرآن خوانده كه اين مجموعه گنجايش ذكر تمام مواضع نامبرده را ندارد و طالبين بكتب اختلاف قرائات مراجعه فرمايند اين مبحث مربوط بقرائت قراء دهگانه است و در قرائات عادى و معمولى بهتر آنست كه در مواضعى كه ياء متكلم حذف شده در حال وصل برابر رسم الخط قرآن با كسرهء نون وقاية خوانده شود و هنگام وقف بطريق روم وقف گردد يعنى ثلث كسرهء نون وقاية تلفظ شود تا دلالت بر حذف ياء متكلم نمايد .