16 - همزهء مفردهء مضمومه در وسط كلمه كه ما قبلش مفتوح باشد ابو جعفر همزه را لفظا حذف كرده و حركت آن را بما قبل نقل داده يعنى فتحهء ما قبل را بضم خوانده مانند
وَ لا يَطَؤُنَ
( و لا يطون ) و ساير قراء بتحقيق همزه قرائت كردهاند .
17 - همزهء مفردهء مكسوره كه ما قبلش كسره و ما بعدش ياء باشد ابو جعفر بحذف همزه خوانده مانند :
مُتَّكِئِينَ
( متّكين ) -
الصَّابِئِينَ
( صابين ) -
خاطِئِينَ
( خاطين ) و قراء ديگر با تحقيق همزه قرائت كردهاند .
18 - همزهء متحركهء ميان كلمه كه ما قبلش حرف تعريف باشد بنا بطريقهء حمزه و روش من باب تخفيف ، فاء الفعل را لفظا حذف نموده و حركت آن را بما قبل نقل ميدهند و باقى قرائت با تحقيق همزه قرائت كردهاند مانند :
الْأَرْضِ
( الرض ) -
الْأَمْرُ
( المر ) -
وَ الْإِنْسِ
( و لنس ) - و الأبرار ( و لبرار ) -
وَ الْآخِرُ
( و لاخر ) -
الْأُولى
( الولى ) -
وَ الْأُذُنَ
( و لذن ) -
الْآزِفَةِ
( الازفة ) -
وَ الْإِيمانَ
( و ليمان ) - و الإنسان ( ولنسان ) - و الأسماء ( و لسماء ) -
الْآنَ
( الان ) .
19 - همزهء مفردهء ساكنه در وسط يا آخر كلمه اعم از اينكه فاء الفعل يا عين الفعل يا لام الفعل و در اسماء يا در افعال باشد و ما قبل آن مفتوح يا مكسور يا مضموم باشد « باستثناى همزهء مجزومه مانند
إِنْ نَشَأْ
-
يُهَيِّئْ لَكُمْ
-
تَسُؤْهُمْ
و مشابه آن » بقرائت بيشتر قراء بتحقيق همزه و بقرائت ورش به تسهيل همزه خوانده مىشود و ابو عمرو و ابو جعفر در مواضعى كه معناى كلمه تغيير نكند و از فصاحت نيز خارج نشود بشرح زير به ابدال به حرف مد خواندهاند يعنى همزهء ما قبل مفتوح را بالف و ما قبل مكسور را بياء و ما قبل مضموم را به واو بدل كردهاند و حمزه و هشام و سوسى و دورى و ابو بكر نيز هر يك در مواضعى با آن دو موافقت كردهاند