دانسته و گروهى روا نميدانند بنابر اين در اين نوع ادغام ، بهتر است مراعات فصاحت كلام و صفات حروف را نمود و حروفى كه از نظر صفات قويتر هستند ( مانند جهر - شدت - اطباق - استعلاء - صفير - قلقلة ) به منظور رعايت و محافظت صفات نامبرده در حروفيكه فاقد اين صفاتند ادغام ننمود زيرا قوى ضعيف را نسخ مىكند مثال :
نَرْزُقُكُمْ
( شما را روزى ميدهيم ) -
نَخْلُقْكُمْ
( شما را خلق ميكنيم ) -
قَدْ سَلَفَ
( بتحقيق گذشت ) -
قَدْ شَغَفَها
( بتحقيق يوسف زليخا را شيفته كرد ) -
وَ لَقَدْ زَيَّنَّا
( و هر آينه بتحقيق زينت داديم ) -
إِذْ سَمِعْتُمُوهُ
( هنگاميكه آن را شنيديد ) -
وَ لَقَدْ ذَرَأْنا
( و هر آينه بتحقيق آفريديم ) -
هَلْ ثُوِّبَ
( آيا پاداش داده شدند ) -
بَلْ سَوَّلَتْ
( بلكه بياراست ) -
كَذَّبَتْ ثَمُودُ
( قوم ثمود تكذيب كردند ) .
تبصرهء 2 - « نون » و « لام » در حرف « راء » دو مثال زير بنا بقرائت حفص راوى عاصم ادغام نميشود زيرا سكته دارد و در صورت ادغام ، مشتبه بيك كلمه گردد - شرح سكته بعدا بيايد .
الف -
مَنْ راقٍ
( كيست شفا دهنده - آيهء 27 سورهء قيمة ) .
ب -
بَلْ رانَ عَلى قُلُوبِهِمْ
( بلكه زنگ گرفته و هواى نفس بر دلهاى آنان غلبه كرده - آيهء 14 سورهء مطففين ) .
تبصرهء 3 - بطوريكه در تفسير مجمع البيان ذيل آيهء 58 سورهء بقرة تصريح شده اجماع قراء بر اظهار حرف « راء » نزد « لام » است زيرا راء در تمام صفات با لام يكسان و برابر است و صفت تكرير هم دارد و چون لام فاقد اين صفت بوده و نسبت به راء ناقص است و هر دانى و ناقصى فداى عالى و كامل ميگردد ادغام لام را در راء جايز دانسته و عكس آن را مجاز نميدانند مانند :
قُلْ رَبِّي
-
نَغْفِرْ لَكُمْ .
ليكن سوسى و دورى راويان ابو عمرو بصرى ادغام راء در لام را نيز جايز دانستهاند .
تبصرهء 4 - ادغام متجانسين و متقاربين در حروف حلقى و شفهى ثقيل و از فصاحت دور است مانند :