تخطي إلى المحتوى الرئيسي

تاريخ قرآن ( فارسى ) — صفحة 257

مساهمون:

ص٢٥٧
اگر تنها حفظ را بخواهيم بگوئيم مسلما بيش از صد نفر مىشوند كه نام حافظ قرآن را استحقاق دارند . قرائت بيشتر رايج كنونى نيز به ابو عبد الرحمن عبد اللّه بن حبيب سلمى مىرسد كه او نيز به نوبهء خود قرائت را توسط على ( ع ) و عثمان و زيد و ابىّ از پيامبر اكرم فرا گرفته بود .

ب - نوشتن قرآن

گفتيم كه در به دو امر تمام توجه رسول خدا و يارانش ، به گرد آوردن قرآن و حفظ آن در سينه‌ها بود . چه ، اين سنّتى كهن و عادتى رايج در ميان عرب بود و كار هم آسانتر . گذشته از آن ، ابزار نوشتن هم ، چنان كه بايد آماده نبود و شمارهء نويسندگان هم زياد نبود . از اينجا بود كه توجه به حفظ در سينه‌ها بر توجه به حفظ قرآن به كتابت برترى داشت . ولى چنين هم نبود كه كار نوشتن قرآن يكسره فراموش گردد و ديگر كسى بدان اهتمام نورزد . اين امر نيز به جاى خود مورد توجه خاص پيامبر اكرم بود . پيغمبر گرامى براى نوشتن وحى آنهائى را كه نوشتن مىدانستند برگزيد ، آنها را هم كه در اين زمينه كمبود داشتند تشويق فرمود و بسيار كسان را به آموختن برگمارد . هرگاه چيزى از آيات قرآن نازل مىشد ، كسى يا كسانى از نويسندگان را فرامىخواند و آنها را به نوشتن وحى مىفرمود و در ضبط و تسجيلش نهايت دقّت و احتياط را به كار مىبست ، تا نوشتن پشتىبان حفظ باشد و حفظ ياور نقش لفظ . در اين زمينه نيز گواه و شاهد فراوان است . در درجهء اول قرآن خود گواه است كه از همان سالهاى اقامت در مكه و مدتها پيش از هجرت ، قرآن نوشته شده و دست به دست مىگشته است . نخستين آيات نازله : « بخوان بنام پروردگارت ، آن كه جهان را آفريد . انسان را از خون بسته بيافريد . بخوان ! پروردگار تو بزرگوارترين است . او كه آموخت با قلم ، آموخت به انسان آنچه را نمىدانست » ( 96 : 1 - 5 ) . اين آيات كاملا اشتغال خاطر پيامبر را براى حفظ قرآن از طريق تضمين به كتابت بازگو مىكند . قرآن خود گواهى مىدهد : در سورهء 80 عبس آيات 11 تا 16 ( بيست و چهارمين و يا سى و دومين سورهء نازل شده در سال دوم بعثت ) است كه مىگويد :