تفسير در عهد رسالت
گفته شده از آيه 19 سوره قيامت :
إِنَّ عَلَيْنا جَمْعَهُ وَ قُرْآنَهُ * فَإِذا قَرَأْناهُ فَاتَّبِعْ قُرْآنَهُ * ثُمَّ إِنَّ عَلَيْنا بَيانَهُ
.
همانا بر ما است گرد آوردن و خواندن قرآن . پس هنگامى كه آن را خوانديم تو آن خواندن را پيروى كن . سپس بيان و توضيح آن بر ما است
و نيز آيه 44 سوره نحل :
وَ أَنْزَلْنا إِلَيْكَ الذِّكْرَ لِتُبَيِّنَ لِلنَّاسِ ما نُزِّلَ إِلَيْهِمْ . . .
ما قرآن را به تو نازل كرديم تا براى مردم بيان كنى آنچه را كه بر آنان نازل شده است . . . كه قرآن مجيد بيان و تبيين لازم دارد و استفاده مىشود يكى از وظائف رسول خدا صلّى اللّه عليه و آله اين است كه آيات قرآن را آنجا كه نياز به توضيح و تبيين دارد تفسير كند .
و نيز گفتيم طبيعى است كه پرسشهايى درباره آيات قرآن مجيد و مقصود از آنها براى مردم پيش آيد و از رسول خدا صلّى اللّه عليه و آله پاسخ به آن پرسشها را درخواست كنند و ايشان هم خواسته آنان را اجابت كند .
از اين رو هنگامى كه به كتابهاى تفسير روايتى مانند تفسير « البرهان » بحرانى و تفسير « نور الثقلين » حويزى و تفسير در المنثور » سيوطى رجوع كنيم مىبينيم دهها و صدها روايت شامل تفسير برخى آيات قرآن مجيد از رسول خدا صلّى اللّه عليه و آله در اين كتابها ياد شده است و نمونهاى از اين روايات را جلال الدين سبوطى در يك فصل از كتاب « الاتقان » خود در چند صفحه ياد كرده است « 1 »
مانند اين روايات :
ابو ذر ره گويد از رسول خدا صلّى اللّه عليه و آله پرسيدم « معضوب عليهم » كيانند فرمود : يهود گفتم « ضالين » كيانند فرمود : نصارى « 2 »
ابو امامه گويد : رسول خدا صلّى اللّه عليه و آله در مورد آيه
« الْحَجُّ أَشْهُرٌ مَعْلُوماتٌ »
فرمود موضود
هامش
( 1 ) - الاتقان 2 / 190 .
( 2 ) - الاتقان 2 / 191 .