شهرستانى ، تاريخ تمدن اسلام گوستاولوبون فرانسوى و . . . .
علامه طباطبائى افزون بر منابع ياد شده ، از منابع گوناگون ديگر سود جسته ؛ نظير احياء علوم الدين ابو حامد غزالى ، كتب ابن عربى ، فجر الاسلام احمد امين و نيز چند دائرة المعارف و چندين مجله و روزنامه . « 1 »
روشها و گرايشهاى تفسيرى در الميزان
با دقت در نحوه تفسير آيات در الميزان ، مىتوان چند شيوهء مورد استفاده علامه را تمييز داد :
الف ) تفسير قرآن به قرآن : مىتوان گفت كه الميزان مهمترين روشها و گرايشهاى تفسيرى را در خود جاى داده ؛ اما روش غالب اين تفسير ، تفسير قرآن به قرآن به معناى واقعى و كامل خود است . مفسران قديم و جديد فراوانى از جمله ابن تيميه ، ابن كثير ، محمد امين مالكى شنقيطى ( مؤلف اضواء البيان ) عبد الكريم خطيب ( مؤلف تفسير القرآنى للقرآن الكريم ) طرفداران اين روش بودهاند ؛ ولى توفيق آنان در عمل در مقايسه با علامه طباطبائى بسيار ناچيز است . در هر صورت مرحوم علامه در الميزان به گونههاى مختلف اين روش ( از جمله اجمال و تفصيل يا مطلق و مقيد در دو آيه ، استفاده از ذيل يك آيه براى تفسير همان آيه ، استفاده از آيات بعد در تفسير يك آيه ، استفاده از آيات مشابه در لفظ و محتوا در توضيح آيه و . . . ) بهره برده است .
برخى نيز چهار صورت براى تفسير قرآن به قرآن در الميزان مطرح كردهاند :
1 . كمك گرفتن از برخى آيات براى روشن كردن معناى آيهاى كه مبهم و مجمل است ؛
2 . به دستآوردن يك معنا در آيهاى ( با وجود معانى ديگر ) به دليل قرائن موجود كه از همان آيه استفاده مىشود ؛
هامش
( 1 ) . ر . ك : همان ، فصل سوم .