1 . خالى بودن از اضافات ؛
2 . سالم بودن از قصص اسرائيلى ؛ البته در برخى مواقع داستانهايى مانند داستان داود و سليمان را مىآورد ؛ ولى آن را نيز تصحيح مىكند ؛
3 . عنايت خاص به معانى بيان بر لغت اصيل عرب ؛
4 . ارائه اعجاز ادبى قرآن به صورتى زيبا و فنّى با ذوق زيباى ادبى ؛
5 . طرح بسيارى از مباحث به صورت سؤال و جواب ( ان قلت و قلت ) . « 1 »
منابع كشاف
از زمخشرى در تفسير كشّاف منابع زيادى بهره برده . مهمترين منبع ادبى ، زجاج ( متوفاى 311 ق ) و ديگرى تفسير رمّانى است . در منابع روايى از صحيح مسلم و سنن ابى داود بهره برده ؛ اما از منابع تفسيرى ، نام صحابيان و مفسران تابعى زياد ديده مىشود ؛ از جمله تفسير مجاهد ، عمرو بن عبيد معتزلى ، قتاده ، ابو بكر اصمّ معتزلى ، رمّانى و سدّى .
ايشان در برابر اهل بيت عليهم السلام با تواضع برخورد كرده و روايات بسيارى در فضيلت آنان بيان مىكند . حديث « من مات على حب آل محمد مات شهيدا . . . » ذيل آيه 23 سوره شورى و مودت از ايشان است .
وى از نظر كلامى مكتب معتزله را تقويت نموده و ديدگاههاى مخالف اشعرى را مىآورد ؛ اگرچه به همين جهت او را به شيعه گرى متهم مىكنند . آية اللّه معرفت وى را در طرح مباحث علمى فراتر از مكتب خاصى مىداند ؛ بلكه نگاه وى به قرآن را نگاه انسانى آزاده ، خردمند و فرهيخته معرفى مىكند :
به راستى نگاه زمخشرى در دلالت آيات كريمه قرآن ، نگاهى است اديب و دقيق و فهم او از معانى آيات نيز فهمى است ژرف و عميق كه از هيچ مكتب كلامى خاصى تأثير نپذيرفته است . زمخشرى - چنان كه او را متهم كردهاند - از
هامش
( 1 ) . مقدمه كشاف ، ج 1 ، ص 4