حب آل محمد مات شهيدا . . . » را از پيامبر اسلام صلّى اللّه عليه و آله نقل مىكند ؛ اگرچه ايشان هم از ثعلبى نقل كرده است . « 1 »
2 . معالم التنزيل
مؤلّف از دانشمندان شافعى مذهب ، فقيه ، محدث و مفسر است . او را به محيى السنّه و ركن الدين لقب دادهاند ( گاهى او را ابو محمد فرّاء نيز مىگويند ) . « 2 » نام تفسير ايشان معالم التنزيل في التفسير و التأويل ، معروف به تفسير بغوى است . وى و تفسيرش را ستودهاند . ابن تيميه اين تفسير را مختصرى از تفسير ثعلبى مىداند ؛ با اين تفاوت كه از احاديث جعلى محفوظ است . و نيز از وى دربارهء تفسير زمخشرى ، قرطبى و بغوى سؤال مىكنند كه كدام يك نزديكتر به كتاب و سنت است ؛ مىگويد : از ميان تفسيرهاى سه گانه سالمتر از نظر بدعت و احاديث جعلى ، تفسير بغوى است . « 3 »
اين تفسير مقدمهاى بسيار كوتاه دارد كه در آن تاريخ تفسير صحابه و تابعان ، فضايل قرآن و تعليم و تعلم آن ، فضيلت تلاوت قرآن ، نهى از تفسير به رأى مطرح شده و به مفاهيم تفسير ، تأويل ، نزول قرآن بر هفت حرف ، ظاهر و باطن و تدبر در قرآن اشارهء بسيار كوتاهى دارد . « 4 »
هامش
( 1 ) . در برخى موارد زمخشرى مانند مفسران اهل سنت برخورد كرده ؛ از جمله ذيل آيهيا أَيُّهَا الرَّسُولُ بَلِّغْ . . .چيزى نگفته است و در سورهأَ لَمْ نَشْرَحْ . . .فَإِذا فَرَغْتَ فَانْصَبْ« اى فانصب عليا للامامه » را از بعضى رافضه محكوم مىكند و چنين برداشتى از قرآن را بدعت مىداند .
( 2 ) . يوسف عبد الرحمن مرعشى ، فهرس احاديث تفسير البغوى ، ص 3
( 3 ) . همان
( 4 ) . معالم التنزيل ، ج 1 ، ص 33 - 47