سوره مكى يا مدنى بودن آن ، تعداد آيات و اختلافات آنها را مطرح مىنمايد و فضيلت هر سوره ، قرائت و اختلاف در قرائت آيات را بر مىشمارد . در اين تفسير مراد از « الحجه » ، حجت و دليل و توجيه قرائت هر كلمه است ؛ منظور از « اللغه » مفهوم شناسى واژگان قرآن مىباشد ؛ پس از « الاعراب » مباحث ادبى آيات را مطرح مىكند و پس از واژهء « النزول » شأن نزول آيات را مىآورد و با « المعنى » به تفسير آيه و طرح ديدگاههاى مختلف تفسيرى مىپردازد . در المعنى هر آيه را به چند جمله تقسيم و آن را تفسير مىكند . اين تفسير از نظر ترتيب و نظم شايد كم نظير باشد .
مرحوم طبرسى مباحث قرائات و اينكه براساس هر قرائت معناى آيه چه مىشود و نيز مباحث ادبى و لغوى را بسيار خوب در حد يك متخصص فن قرائت و ادبيات مطرح كرده است . ايشان در مباحث فقهى ، ديدگاههاى فقهى شيعه را به خوبى بيان نموده و نيز به ديدگاههاى كلامى و اثبات اعتقادات اماميه مىپردازد .
تفسير مجمع البيان را برخى از دانشمندان از جمله محمد مفتح ، احمد بهشتى ، حسين نورى ، محمد رازى و ضياء الدين نجفى در سى جلد ترجمه كردهاند و انتشارات فراهانى آن را به چاپ رسانده . اخيرا نيز جناب آقاى كرمى ترجمهاى گزارشى از آن ارائه كرده كه وزارت ارشاد آن را چاپ نموده است .
آشنايى با تاريخ تفسير و مفسران ( فارسى ) — صفحة 247
مساهمون: حسين علوى مهر
ص٢٤٧