انواريه ( ترجمه و شرح حكمة الاشراق سهروردى ) ( فارسى ) — صفحة 67

انشاء اللّه تعالى . [ قوله ] : و اعلم أنّ الافلاك فى حركاتها و مناسبات حركاتها و « 1 » و مقابلاتها و غير ذلك [ ايضا ] متشبّهة بمناسبات الامور القدسيّة . « 2 » اقول و هذا هو المطلوب الرّابع بثبوته تثبت المطالب الاربعة المذكورة فى صدر الفصل . يعنى حركات افلاك و مناسبات حركات افلاك از مقابلات و تربيعات و تسديسات و مقارنات و تثليثات و غير آن از الطار و اوضاع ديگر كه كواكب را [ نسبت ] به يكديگر واقع مىشود ، مشابه مناسبات امور معقوله است كه در مجرّدات قدسيّه است ؛ زيرا كه وجود صورت بدون معنى محال است و عالم جسمانى صورت ، و ظلّ تابع مظلّ است ، البتّه . [ قوله ] : و لمّا لم يمكن لها [ [ دفعة واحدة ] ] « 3 » الجمع بين الجميع الاوضاع و الكواكب ، كلّها تحجب بعضها عن بعض ، فلا يمكن مقابلة بين الكلّ . . . و مناسبة بين الجميع . . . اذ فى - البرازخ أبعاد و حجب [ [ بخلاف عالم القواهر الّذى لا بعد فيه و لا حجاب ] ] ، « 4 » فحفظت ذلك . . . فى الاكوار و الادوار على جميع المناسبات على طريق التّعاقب و الاستيناف . « 5 » مىفرمايد كه از اين عبارت كه مذكور شده است - كه افلاك در جميع اوضاع خود مشابه مناسبات قدسيه است - توهم كرده نشود كه جميع اوضاع ، چنانچه در مجرّدات بالفعل ازلا و ابدا مىباشد ، همچنين در افلاك نيز مجتمعة مىتواند بود ؛ زيرا كه اجتماع جميع اوضاع در افلاك در يك زمان ممكن نيست ؛ چه ظاهر است زمانى كه يك كوكب به كوكب ديگر مقابله شده است مثلا ، در همان زمان مقارنهء آن دو كوكب مثلا ممكن نيست بالضروره ؛ و ايضا كوكب اسفل كه قمر است مثلا ، مانع ادراك عليه مىشود و در عالم مجرّدات حجاب و بعد نيست . كه مانع اجتماع جميع اوضاع دفعة واحدة ممكن نيست ؛ پس مناسبات و اوضاع افلاك به طريق تعاقب واقع مىشود در ازمنهء مختلفه ؛ و به مقتضاى آن اوضاع در عالم كون و فساد حوادث نيز به طريق تعاقب واقع مىشود ؛ و امثال آن اوضاع بعد از مرور مدت معين عود مىكند ؛ و امثال آن حوادث نيز همچنان عود مىكند ، و هكذا الى غير النّهاية . مثلا وضعى كه اقتضاى طوفان نموده است بعد از مرور مدت معين ( كه به مذهب بعضى سيصد و شصت هزار و چهار صد سال ، به عقيدهء قومى بيشتر از آن ، و به اعتقاد طايفه‌اى كمتر از آن است ) عود مىكند ، و طوفانى مثل طوفان اول واقع مىشود ازلا و ابدا . و على هذا القياس ، جميع اوضاع افلاك و حوادث عالم كون و فساد . و در « تاريخ حكما » گفته است كه در هر دور