تخطي إلى المحتوى الرئيسي

مكارم الآثار در احوال رجال دوره قاجار ( فارسى ) — صفحة 1236

مساهمون:

ص١٢٣٦
11 » و « الذريعة 2 : 465 ش 1804 » مرددا ميان ( 1185 و 1186 ) فرموده‌اند . و به‌هرحال ، وى چندى در نزد پدر بزرگوار خود درس خوانده ، و در اوائل عمر خويش از فراست ذهن نقاد و ذكاوت خاطر وقاد خود بدريافت علوم عديده نائل شده چندان‌كه در « معالم » و « مطول » تدريس مىنموده ، و هماره طلاب علوم را جمع و با ايشان بمذاكره و مباحثه مىپرداخته كه آن هم تأثيرى خاص در پيش‌رفت فهم غوامض علوم و دقايق مطالب دارد . در « قصص العلماء » فرمايد : معروف است كه او استاد كم ديده و بفطانت و ذكاوت خويش بدين مراتب رسيده ، انتهى . و در « روضات » هم اشاره بدين مطلب دارد . و او در كاشان ساكن بوده ، و در حدود سال 1205 سفرى بعتبات عاليات به زيارت رفته و با پدر خود بدرس آقاى بهبهانى حاضر مىشده و در سنه 1212 بار ديگر بعراق عرب رفته و آنجا در نجف اندكى نزد سيد بحر العلوم و سپس نزد شيخ جعفر نجفى و در كربلا نزد ميرزا محمد مهدى شهرستانى و آقا سيد على كربلائى درس خوانده تا خود يكى از اجله علما و مشاهير فقها گرديد و شهرت و رياستى شايسته بهم رسانيد ، و كتب چندى تأليف نمود : اول كتاب « اساس الأحكام » در تنقيح مسائل عمده اصول به احكام ، چنان كه در « الذريعة 2 : 4 » فرموده . دويم كتاب « تذكرة الاحباب » . سيم كتاب « جامع المواعظ » . چهارم كتاب « خزائن » در تتميم و مستدرك كتاب « مشكلات العلوم » مرحوم پدر بزرگوار خود كه در مطالب متفرقه است . پنجم كتاب « خلاصة المسائل » . ششم « ديوانى » بزرگ در اشعار متفرقه . هفتم كتاب « الرسائل و المسائل » كه شامل رساله عديده در مسائل كثيره است ، همچون رسائل « اطعمه و اشربه » و رساله « اجتماع امر و نهى » و رساله « عبادات » و رساله « منجزات مريض » . هشتم كتاب « سيف الامة و برهان المله » در « رد پادرى نصرانى » بنام فتحعلى شاه كه انجام تأليف آن روز شنبه 17 صفر سنه 1233 بوده ، و فرزندش حاجى ملا محمد فهرستى مبسوط در اول آن بأمر پدر بزرگوار بر آن نوشته . در « قصص العلماء : 104 » و بعضى از مواضع ديگر نوشته كه هنرى مارتن پادرى مردى بوده نصرانى و چند سال به لباس مبدل در نزد آخوند ملا على نورى درس خوانده و سپس شبهاتى در دين اسلام وارد كرده و علما كتابها در رد او نوشته‌اند كه در « قصص » فرمايد : در آنها سه كتاب از همه بهتر است : يكى « مفتاح النبوه »