مىكند و آن بنقل « طرائق 3 : 151 » چنين است « 1 » :
قد سئلت الفكر عن تاريخه يوما فأنشد :
فزت بالفردوس فوزا يا ابن زين الدّين احمد
1243
و براى تطبيق اين مصراع با 1241 ممكن است كه الف بعد از زاى « فوزا » و الف بعد از ياء « يا ابن » به حساب نيايد ، ليكن در عموم كتب شيخيه و جلدهاى عديده « الذريعة » و غيره همه وفات را در اين سال 1241 نوشتهاند .
و از جمله كسانى كه از وى روايت مىكند مرحوم حاجى كرباسى است كه در ( 1261 ) بيايد ، و صاحب عنوان براى او اجازهاى بتاريخ 1229 نوشته در غايت بسط و تفصيل كه نسخهاش در كتابخانه مرحوم آقاى حاج ميرزا محمد رضا نواده مجاز به خط مجيز به نظر رسيد
هامش
( 1 ) تمام اين مرثيه 13 بيتى در يك مجموعه خطى در كتابخانه روضاتى موجود و آغاز آن چنين است : للعالم الكامل الفاضل الاديب الآخوند الملا حسن المشتهر بگوهر :قل ان سحت دما عيناى طول الدهر سرمد * قلت من تنعى ؟ فقال : الطهر زين الدّين احمدو آنجا در بيت آخر كه ماده تاريخ است بجاى قد سئلت « فسئلت » مىباشد ، و مخفى نماند كه « يا بن زين الدّين » در « طرائق » بدون الف ابن و در مجموعه خطى با الف مىباشد ، كه ماده تاريخ بدون الف 1242 و با الف 1243 مىشود ؛ درحالىكه وفات شيخ احمد را در عموم كتب شيخيه و ساير كتب تراجم در ذىالقعده 1241 ضبط كردهاند . اگر ماده تاريخ را بدون الف معتبر بدانيم وى در 1241 به سفر حجاز رفته و در ذىالقعده همان سال درگذشته و سپس خبر فوت او بوسيله حجاج آن سال در اوائل 1242 بعراق و ايران رسيده است ، و اللّه العالم .
و ملا حسن گوهر از افاضل شاگردان صاحب ترجمه و سيد كاظم رشتى بوده و « رسالهئى در اثبات كفر و ضلالت حاج كريمخان كرمانى » تأليف نموده و تأليفات ديگرى نيز دارد كه برخى در مجلدات « الذريعة » و برخى در مجلدات چاپ نشده « فهرست كتب خطى كتابخانههاى اصفهان » معرفى شده است . تاريخ تولد و وفاتش نامعلوم و اجمالى از شرح حال او در « الكرام البررة :
341 » مذكور است . م .