* ( 68 - تولد شيخ حسن نجفى - ره ) *
وى فرزند سيم مرحوم شيخ جعفر نجفى ( ره ) است كه در 1228 بيايد ، و خود از أعاظم علماء و أفاضل فقهاء شيعه در عصر خويش بوده ، و هماره بر مواظبت آداب و سنن همت مىگماشت ، و در تعظيم شعائر اللّه و دعوت خلق به حق بأعمال و أقوال خويش سعيى بليغ داشت . شرح احوالش را فرزند بزرگوارش شيخ عباس صغير در كتابى مخصوص بنام « نبذة الغرى » در احوال حسن جعفرى نوشته كه تاكنون آن نسخه شريفه به نظر ما نرسيده ؛ ليكن در چندين كتاب ديگر أحوال او ديده شده بدين تفصيل : « روضات الجنات :
182 » ، « قصص العلماء : 145 تا 148 » و بعضى از صفحات ديگر آن كتاب ، « المآثر - و الآثار : 145 » ( با اينكه وى از دو جهت نبايد در « المآثر » بيايد ، يكى اينكه بقول مؤلف آن وى ايرانى نيست ، ديگر اينكه اصلا او قبل از سلطنت ناصر الدّين شاه وفات كرده ) ، « مستدرك الوسائل 3 : 402 » ، « أحسن الوديعه 1 : 95 » ، « الكرام البررة :
316 تا 320 » ؛ و آنچه از همهء آنها با ملاحظه بعضى از مواضع ديگر برمىآيد آنكه وى در اين سال بنص « الكرام : 317 » در نجف متولد شده ، و شيخ محمد رضاء نحوى در مادهء تاريخ آن اين بيت را گفته :
أهلا بمولود له التاريخ ( قد * أنبته اللّه نباتا حسنا )
و در كودكى و جوانى در حجر تربيت پدر بزرگوار و دو برادر بزرگ خود شيخ موسى و شيخ حسن پرورش يافت ، و هم در نزد اين سه نفر و نيز سيد جواد عاملى و شيخ قاسم محيى الدّين و شيخ اسد اللّه شوشترى و سيد عبد اللّه شبر و شيخ على بحرانى و شيخ سليمان قطيفى و غير آنها از علماء بزرگ درس خواند تا حظى وافر از فقه و اصول فراهم نمود ، و هنوز بسن بيستسالگى نرسيده در احكام شرعى بپايهء اجتهاد نائل و در مسائل برأى خويش عمل مىنمود ، و اين را نتوان أمرى كوچك و آسان گرفت . بلكه آن دليل مكائنى بزرگ و نبوغى غريب مىباشد ، چندانكه شيخ محسن خنفر وى را بر پدرش تفضيل مىدهد .
بههرحال ؛ شيخ حسن بعد از وفات برادرش شيخ محمد چندى در حله ماند و پس از وفات او باز بنجف آمد . تبيين اين كلام بطورىكه در « الكرام البررة : 317 » در پاورقى نوشته اينكه : رياست دينى و أدبى شهر حله همانا سالها با سيد سليمان حلى